Extreme uitslagen valutamarkt blijven

Door lagere liquiditeit en minder marktspelers blijven extreme bewegingen ook in 2009 gebruikelijk

Amsterdam
Sinds de zomer zijn de bewegingen op de valutamarkten fors. De euro noteerde in juli nog een recordniveau van $ 1,60, maar zakte sinds het begin van de kredietcrisis in snel tempo weg. In de tweede helft van november stond de Europese eenheidsmunt met $ 1,2453 op de laagste koers van het jaar, na een daling van ruim 20% in een paar maanden. Sindsdien is de euro weer aangetrokken en kostte een euro gisteren aan het eind van de handelsdag $ 1,3785.

Niet alleen de aandelenmarkten kennen een grillig koersverloop, ook de valutamarkt is momenteel erg volatiel. Deze bewegelijkheid zal aanhouden, voorspelt Tom Levinson, valutastrateeg van ING Wholesale Banking. Ofschoon hij uitgaat van een stand van $ 1,10 gemiddeld voor een euro in 2009, houdt hij wegens de aanhoudende volatiliteit een bandbreedte aan van maar liefst $ 1,05 tot $ 1,50. Economen geraadpleegd door Bloomberg gaan gemiddeld uit van een waardering van $ 1,25 voor een euro in 2009.

'Een van de redenen waarom de markt volatieler is geworden, is het verdwijnen van een aantal belangrijke spelers op de valutamarkt', aldus Levinson van ING. Hij wijst op de voormalige zakenbanken Lehman Brothers, Goldman Sachs en Morgan Stanley. Alle drie de banken hadden een marktaandeel op de valutamarkt van 4 tot 5%. Ter vergelijking: Deutsche Bank is de grootste speler in deze markt met een marktaandeel van bijna 25%. Er zijn dus minder tegenpartijen om mee te handelen en dit verkleint de liquiditeit die tijdens de kredietcrisis toch al was gedaald, stelt Levinson.

'Een beweging van circa 7% of meer in de dollar tegenover de euro, maar ook in de dollar tegenover de yen, in één maand is ver boven het gemiddelde en zeker in de valutamarkt niet gebruikelijk', zegt Jeremy Stretch, valutastrateeg van de Rabobank in Londen. Tot aan het eind van het jaar verwacht hij dat de valutamarkt nog zeer sterke uitslagen kan laten zien. 'De liquiditeit in de markt is in deze weken toch al lager dan normaal en dit kan uitslagen nog eens extra vergroten', aldus Stretch.

Stretch verwacht net als zijn collega Levinson dat deze markt gedurende 2009 bewegelijk blijft. Ook hij wijst op het verdwijnen van de zakenbanken als een van de oorzaken van de toegenomen bewegingen in de geldmarkt. 'Er hebben zich dit jaar substantiële veranderingen voorgedaan. Een aantal spelers is verdwenen en dat heeft zeker zijn impact gehad in de markt. Er zijn minder tegenpartijen waarmee kan worden gehandeld.' Voor beleggers betekent dit dat ze alert moeten zijn op deze bewegingen en soms snel in of uit de markt moeten stappen. Dit heeft echter als neveneffect dat de volatiliteit nog eens extra wordt gestimuleerd.

Daarnaast heeft het proces waarin schulden werden verlaagd - in jargon deleveraging genoemd - eveneens voor een lagere liquiditeit gezorgd. 'Wat we de afgelopen maanden hebben gezien is een "short-squeeze" van de dollar', zegt Levinson. Beleggers trokken vanaf juli geld terug uit grondstoffen en opkomende markten en wegens een gebrek aan dollars werd het geld richting de VS gerepatrieerd.

Regelmatig worden de valutastrategen geconfronteerd met de vraag waarom de dollar niet daalt wegens het alsmaar oplopende begrotingstekort van de VS. Het ene na het andere noodplan wordt met overheidsgeld gefinancierd. Econoom Rob Carnell van ING zei vorige week in een vooruitblik op 2009 rekening te houden met een begrotingstekort van 6,5% eind 2009, maar sluit een tekort van 10% voor de Verenigde Staten niet uit. Het begrotingstekort zou kunnen oplopen omdat vooral de redding van Fannie Mae en Freddie Mac zwaar op de begroting zal drukken. Daarnaast rekent Carnell op een nieuw stimuleringspakket van aankomend president Barack Obama dat het tekort verder zal opstuwen. Voor dit jaar houdt ING rekening met een tekort van 3,5% op de federale begroting van de VS.

Volgens Stretch zal het oplopende tekort op de korte termijn geen rol spelen in de waardering van de dollar. Hij verwacht dat vanaf eind 2010 het tekort een negatieve impact op de dollar zal hebben.'Er wordt nu vooral gekeken naar cyclische factoren zoals een groeivertraging in de eurozone en de verwachting dat de economie in de VS eerder zal herstellen. Dit zal de druk op de Europese Centrale Bank (ECB) vergroten om de rente verder te verlagen.'

ECB-voorzitter Jean Claude Trichet liet gisteren weinig van deze verwachting over. 'Of wij het gevoel hebben dat er een limiet is aan het verlagen van de rente? Op dit moment is het antwoord ja', aldus Trichet gisteren.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad