vrijdag 6 mei 2011

Abrupt einde aan zilverfeest

Het ging hard met de zilverprijs dit jaar, te hard. Aan de sterke rally is deze week abrupt een eind gekomen: in enkele handelsdagen is de prijs met meer dan 25% gezakt.

De prijs van zilver bereikte vorige week maandag met $ 49,84 per troy ounce (31,1 gram) het hoogste niveau in ruim 31 jaar. Het record van $ 50,35 uit januari 1980 werd daarmee net niet verbroken. Gisteren noteerde zilver aan het eind van de Europese handel op $ 36,70, een daling van ruim $ 13 in iets meer dan een week.

De scherpe daling zette in nadat beursbedrijf CME - het moederbedrijf van Comex, waar zilver wordt verhandeld - de margeverplichting voor het houden van zilverfutures voor de vijfde keer in twee weken heeft opgehoogd. Vanaf aanstaande maandag eist CME voor een zilverfuture een waarborgsom van $ 21.600, tegen $ 11.745 twee weken geleden.

'Een typisch gevalletje van "what goes up, must go down"', zegt Hans van Cleef, grondstoffenanalist van ABN Amro Private Banking die beleggers adviseert voorlopig 'pas op de plaats te maken' omdat de prijs verder kan zakken richting $ 32. 'De hogere margeverplichting was de aanleiding om winst te nemen. Nu is er sprake van een sneeuwbaleffect, veel beleggers nemen tegelijkertijd winst.'

De daling was ook voor Nederlandse particuliere beleggers aanleiding om flink te handelen in derivaten met zilver als onderliggende waarde, zegt Erik Mauritz van Royal Bank of Scotland. De bank geeft zogeheten turbo's uit waarmee een belegger met een hefboom onder meer in grondstoffen kan beleggen. Afgelopen dinsdag werden er voor het eerst meer turbo's in zilver verhandeld dan op de AEX. 'Uniek, zoiets hebben we de laatste jaren niet gezien.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 4 mei 2011

'Op korte termijn geen Griekse haircut'

Markten prijzen afstempeling van Griekse schuld hoog in, beleidsmakers kopen nu zo veel mogelijk tijd

Ofschoon de markten rekenen op een herstructurering van Griekse schulden, zal een afstempeling niet eerder dan in 2012 plaatsvinden. Dat stellen marktstrategen van verschillende banken.

'De beleidsmakers kopen momenteel tijd in de hoop dat de Europese banken er over een tijd beter voor staan', aldus Pavan Wadhwa, rentestrateeg van J.P. Morgan in Londen. Volgens Wadhwa is momenteel niemand gebaat bij een afstempeling van Griekse schulden. 'Van veel Europese banken zijn de balansen nog niet sterk genoeg. Bij een haircut ben ik vooral bang voor besmettingsgevaar.'

Een herstructurering van de Griekse staatsobligaties geeft vooral het sentiment in de markten een knauw, denkt Wadhwa. 'De markten zullen denken dat dit niet de laatste herstructurering is, en na Griekenland meteen de pijlen richten op Ierland en Portugal. Wellicht dat daarna ook Spanje in het vizier komt, en dan komen de markten in de problemen.'

Elwin de Groot, econoom van Rabobank, is bevreesd voor een domino-effect als Griekenland de schulden gaat afstempelen. 'Als aan het eind van de looptijd de Grieken nog steeds in de problemen zitten, zal toch de portemonnee moeten worden getrokken om het land buiten de markten te houden. Dat is goedkoper dan opnieuw de banken te hulp schieten.'

De Groot denkt dat de markten de kans op een herstructurering van Griekenland nu te hoog inschatten. 'Een herstructurering hoeft niet te betekenen dat de schuld wordt afgestempeld. Het kan ook zijn dat de afbetalingen over een langere termijn worden uitgesmeerd. De neveneffecten van nu afstempelen zijn te groot.'

De rente op Griekse staatsobligaties en het verzekeren van Griekse schuld zijn in de afgelopen weken opgelopen naar recordniveaus. Het verschil in rente tussen tienjarige obligaties van ankerland Duitsland en die van Griekenland is opgelopen naar bijna 12,5%-punt tegen 9,5%-punt begin dit jaar. De rente op staatsobligaties met een looptijd van twee jaar noteert op 23%, iets minder dan het record van 25% dat vorige week werd bereikt.

Volgens kredietbeoordelaar Standar & Poor's is de kans op een afstempeling van Griekse staatsobligaties wel degelijk toegenomen en kan een potentiële 'haircut' oplopen tot 70%. Dit betekent dat een obligatie met een startwaarde van euro 1000 zou worden afgewaardeerd naar euro 300.

De staatsschuld van de Grieken bedraagt momenteel 142,8% van het bruto binnenlands product. De verwachting is dat dit in 2012 oploopt naar 159%. Een deel van de beleggers denkt dat de Grieken niet anders kunnen dan afstempelen om de fiscale positie weer op orde te kunnen krijgen.

De Groot verwacht dat de afstempeling er wel komt, maar niet op de zeer korte termijn. 'Als de afstempeling 50% zou zijn, zijn Griekse banken direct door hun kapitaal heen. De banken hebben meer tijd nodig.'

Volgens Wadhwa is vooral de politiek een onzekere factor. 'Als je rationeel en economisch naar de cijfers kijkt, is het duidelijk dat onder de streep een afstempeling veel duurder is dan de Grieken nog een keer te hulp schieten.'

Wadhwa vreest voor een politieke oplossing waarmee zijn scenario dat de Grieken in 2012 gaan afstempelen in de prullenbak zou verdwijnen. 'Politici kijken niet altijd even rationeel naar dit probleem en maken zich vaker zorgen om de mening van het electoraat.'

Het niet steunen van perifere landen valt bij kiezers erg goed. Zo won de eurosceptische partij Echte Finnen onlangs de verkiezingen door zich tegen deze steun te keren. De partij liet gisteren weten toch niet bereid te zijn in te stemmen met noodhulp aan Portugal.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 30 april 2011

China's cadeau is een duurdere yuan

De druk op China om de yuan te laten appreciëren is groot. Het land houdt de munt kunstmatig laag en bevoordeelt zo zijn eigen exportpositie, luidt het oordeel van met name de VS. Publiekelijk zegt het land zich niets aan te trekken van de kritiek, maar in stilte schuift het land wel degelijk op richting de wensen van het Westen.

China heeft altijd toegezegd de munt op te waarderen, maar in een tempo dat het land zelf goed dunkt. De snelheid is de laatste weken opgeschroefd: de yuan klom voor de zevende dag op rij tegenover de Amerikaanse dollar. Vrijdag doorbrak de munt de volgens valutabeleggers magische grens van 6,5 yuan voor $ 1.

Als de yuan in waarde stijgt, betekent het dat 'Peking' daar toestemming voor geeft, want de munt is niet vrij inwisselbaar. De yuan is gekoppeld aan de dollar met een zogeheten referentievoet. Beleggers mogen de yuan verhandelen binnen een marge van 0,5% van de referentievoet, die nu op 6,499 voor $ 1 staat.

Of de opwaardering is toe te schrijven aan westerse druk, valt te betwijfelen, want er zijn voldoende binnenlandse factoren die de centrale bank van gedachten hebben doen veranderen. De Chinese economie toont tekenen van oververhitting, zoals vastgoedprijzen die door het dak gaan en een scherp oplopende inflatie.

Om de overvloed aan geld terug te dringen heeft de centrale bank de rente en reserveverplichtingen voor banken al verschillende keren opgehoogd. De stappen zijn niet effectief genoeg. In maart bedroeg de inflatie 5,4%, de sterkste stijging van de consumentenprijzen in 32 maanden.

Omdat een goedkope munt bij zulke omstandigheden niet helpt, heeft de centrale bank besloten de yuan in te zetten als monetair instrument. 'De ongebruikelijk snelle stijging duidt erop dat de yuan wordt gebruikt om de inflatie te beteugelen', aldus Credit Agricole in een rapport. Met een duurdere yuan wordt de export duurder, waardoor de economie en inflatie worden afgeremd.

Een opvallend gegeven is dat in aanloop naar een topontmoeting tussen China en de VS, de yuan bijna altijd in waarde stijgt. Zo klom de munt in de week voor de ontmoeting tussen presidenten Obama en Hu Jintao in januari met 0,58%. 'Een cadeau om een vriendelijke atmosfeer voor de top te creëren', aldus een valutastrateeg. 'De huidige appreciatie is daarop geen uitzondering.'

De komende weken zal de yuan verder aansterken is de verwachting. De Amerikaanse minister van financiën Tim Geithner en de Chinese vicepremier Wang Qishan treffen elkaar in mei in Washington.

De grootste druk op de Chinezen om de yuan te appreciëren is er dan wel af. Met zo'n cadeautje kan het wel eens een zeer ontspannen top worden.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

vrijdag 29 april 2011

Dollar naar laagste niveau in drie jaar

Het ruime monetaire beleid van de Federal Reserve drukt op de dollar. De Amerikaanse munt daalde donderdag naar de laagste stand in bijna drie jaar. De dollar kreeg een tik nadat de voorzitter van de Fed, Ben Bernanke, woensdag bekendmaakte het huidige beleid met een zeer lage rente van 0 tot 0,25% te handhaven.

'De woorden van Bernanke geven groen licht voor een verdere daling van de dollar', aldus Chris Turner, valutastrateeg van ING in Londen. Begin dit jaar rekende hij op een daling tegenover de euro naar $ 1,48. Omdat de munt dit niveau heeft bereikt, gaat hij ervan uit dat de munt de komende maanden richting de $ 1,55 voor één euro gaat bewegen.

De Dollar Index, een mandje waarin de munt wordt afgezet tegenover de zes belangrijkste handelspartners van de VS, zakte donderdag naar 72,9, tegen 80 begin dit jaar. Dit is het laagste punt sinds juli 2008, twee maanden voordat de kredietcrisis losbarstte. De dollar won tijdens de kredietcrisis aan waarde omdat hij toen werd gezien als een 'veilige haven'.

Bernanke zei woensdag in een toelichting op het rentebesluit, de rente laag te houden ondanks een hogere inflatieverwachting. Deze is volgens de Fed-voorzitter te wijten aan hogere olie- en grondstofprijzen, maar deze inflatie is slechts tijdelijk, aldus Bernanke.

Veel economen wijzen erop dat de prijzen van olie, goud en andere grondstoffen juist stijgen door het ruime Fed-beleid; doordat er meer dollars in het systeem worden gepompt, worden schaarse goederen duurder. De achterliggende gedachte bij beleggers is dat dollars kunnen worden bijgedrukt, maar dat gaat niet op voor een metaal als goud. Goud klom na de persconferentie van Bernanke naar opnieuw een recordprijs van bijna $ 1535 per troy ounce.

ABN Amro-econoom Peter de Bruin ziet de lagere dollar vooral als gunstig voor de VS zelf. 'Een lagere munt is goed voor de economische groei.' De Bruin denkt dat de dollar tot in het najaar kan blijven zakken. 'Wij verwachten dat de Fed pas in het eerste kwartaal van 2012 de rente gaat verhogen. De markten zal die verwachting pas eind dit jaar gaan inprijzen.'

Het ruime Fed-beleid heeft echter negatieve gevolgen voor de rest van de wereld, zegt valutastrateeg Turner. Doordat de dollar de status heeft van wereldreservemunt, heeft de Fed het monetaire beleid geëxporteerd en is de inflatie in andere economieën opgelopen. 'Diverse centrale banken van vooral opkomende landen hebben de rente al verhoogd om zo de geldontwaarding af te remmen.'

Turner verwacht dat de euro ondanks de Europese schuldencrisis blijft profiteren van de dollarzwakte. 'Centrale banken van opkomende markten verkopen dollars en kopen daar euro's voor terug. Zij kijken niet naar op welke koers de munt staat. Zij blijven gewoon euro's kopen.'

Grote getallen
Federal Reserve

  • $ 2454 mrd
    Balans Fed per 20 april
  • $ 1725 mrd
    Eerste opkoopprogramma QE1
  • $ 600 mrd
    QE2, loopt door tot eind juni
  • $ 1390 mrd
    Amerikaanse staatsobligaties op de balans van de Fed




Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 28 april 2011

Markt wacht op 'haircut' Griekenland

Beleggers blijven Griekse rente hoger zetten totdat duidelijk wordt hoeveel het land gaat afstempelen

De rente op Griekse staatsobligaties blijft stijgen. Woensdag noteerde het effectief rendement op tweejarige obligaties even boven de 25%, wederom een record. De rente op tienjarige obligaties steeg voor de negende handelsdag op rij naar 15,8%, eveneens een record.

De financiële markten speculeren er al maanden op dat Griekenland zijn schulden niet meer kan aflossen en dat het land zijn schulden moet herstructureren. Daardoor loopt de rente op staatsobligaties hard op.
De oplopende rentes zeggen echter weinig, stelt een obligatiehandelaar uit Amsterdam. 'Het heeft bij Griekse staatsobligaties totaal geen zin meer om nog naar de rentevergoeding te kijken. Het zegt helemaal niets totdat helder wordt hoeveel er afgestempeld moet worden', aldus de strateeg. 'Wordt het een "haircut" van 30, 40, 50 of zelfs 60%? Niemand die het weet. De markt wil duidelijkheid. Ook als er geen haircut komt. Tot die tijd kan de rente verder stijgen.'

'De bewegingen in Griekse staatsobligaties moeten met een korrel zout worden genomen', zegt een hoofd staatsobligaties van een Nederlandse bank die niet met zijn naam in de krant wil. 'De handel is minimaal.
Neem afgelopen donderdag, toen was de omzet euro 16 mln, dat stelt echt niets voor.'

Dat de Griekse schulden wordt afgestempeld, daar is hij zeker van. 'De markt prijst nu een afstempeling in van 20% tot 25%.'

De grote Europese financiële instellingen zijn inmiddels uit Griekse obligaties. 'Doordat de Europese Centrale Bank (ECB) vorig jaar obligaties is gaan opkopen - de schattingen lopen uiteen van euro 30 mrd tot euro 50 mrd aan Griekse obligaties - hebben deze banken de obligaties aan de ECB verkocht.' Daarom is een afstempeling van Griekse obligaties eerder aan de orde dan bij Ierland en Portugal. 'Er zitten nog veel Franse en Spaanse banken in Portugese obligaties. De schade bij een afstempeling van Portugal zou dan te groot zijn.'

Marktvolgers schreven de scherpe stijging van gisteren toe aan uitspraken van Mohamed El-Erian, de topman van 's werelds grootste obligatiefonds Pimco. Hij vergeleek in een commentaar in de Duitse krant Handelsblatt de situatie van Griekenland met de Latijns-Amerikaanse schuldencrisis van de jaren tachtig. De meeste landen in die regio kwamen in een economische crisis toen zij hun buitenlandse schulden niet meer konden betalen.

'Latijns-Amerika heeft te kampen gehad met een "verloren decennium" voor groei, werkgelegenheid en investeringen', aldus El-Erian. 'Griekenland loopt nu hetzelfde gevaar.' Volgens El-Erian is het land 'ver verwijderd' van financiële stabiliteit en is het 'geen stap dichterbij' gekomen om het vertrouwen van de financiële markten te herwinnen.

Dat het wantrouwen van de markten in Griekenland groot is, is terug te zien aan kredietverzekeringen op Griekse staatsobligaties. Deze credit default swaps (cds) stegen woensdag ook naar records. Een stijgende cds duidt op een afnemende kwaliteit van de onderliggende obligatie. De cds op Griekse staatsobligaties steeg met 21 basispunten naar 1376. Dit betekent dat een belegger euro 1,376 mln aan verzekeringspremie betaalt voor obligaties met een onderliggende waarde van euro 10 mln. De cds voor Ierland liep met 11 basispunten op naar 685, de Portugese klom met 7 basispunten naar 688.

'De verhalen over afstempeling van Griekse staatsschuld verdwijnen echt niet', zegt Marc Oswald van Monument Securities tegenover persbureau Bloomberg. 'Zo lang niemand de markt kan verzekeren of er wel of niet wordt afgestempeld, zullen beleggers dit meer en meer blijven inprijzen.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 21 april 2011

Goudprijs neemt horde van $ 1500

Edelmetaal stijgt al elf jaar op rij en is bezig aan langste rally sinds de jaren twintig van de vorige eeuw


De goudprijs heeft een nieuwe barrière doorbroken. Het geel gekleurde edelmetaal brak dinsdag voor het eerst door de grens van $ 1500 voor een troy ounce. Gisteren noteerde de goudprijs aan het eind van de Europese handel op $ 1505, wederom een record.

Goud is bezig aan de langste rally sinds de jaren twintig van de vorige eeuw. De prijs stijgt nu al elf jaar op rij en is daarmee in een decennium in waarde verzesvoudigd: ruim tien jaar geleden kostte een troy ounce goud van 31,1 gram nog circa $ 250. Dit jaar is de goudprijs met bijna 6% opgelopen. Vorig jaar werd goud al 30% duurder.

De goudprijs loopt deze week snel nadat maandag kredietbeoordelaar Standard & Poor's de kredietverwachting voor de VS verlaagde. 'De financiële markten zijn duidelijk nerveus', zegt Anita van Prooijen, hoofd edelmetalen van Deutsche Bank in Rotterdam. 'Beleggers maken zich zorgen over Griekenland, een mogelijk oplopende rente en inflatie, en de grote staatsschuld in de VS. Edelmetalen profiteren hier duidelijk van. Niet alleen goud, maar ook zilver gaat hard omhoog.' De zilverprijs klom woensdag naar $ 44,80, het hoogste niveau in ruim 31 jaar.

Volgens Van Prooijen is de stijging van de goudprijs momenteel te wijten aan dollarzwakte. 'Als je de goudprijs omrekent in euro's dan valt de stijging wel mee en staat goud op de prijs van december vorig jaar.' In euro's kost een kilo goud nu ongeveer euro 33.000.

Goud wordt vaak genoemd als een middel waarmee beleggers zich kunnen indekken tegen inflatie, maar volgens Koen Straetmans, expert grondstoffen van ING Investment Management is dat maar deels waar. 'Met goud kun je je alleen op op de heel lange termijn beschermen tegen inflatie. Als je vanaf de jaren zeventig in goud hebt belegd dan heeft dat gewerkt. Maar verwacht je de komende twee jaar een oplopende inflatie dan is het tijdsbestek te kort om je met goud in te dekken.'

Straetmans zegt dat in opkomende landen als China en India, waar de inflatie momenteel hard oploopt, wordt goud wel vaker gebruikt om ter bescherming tegen geldontwaarding omdat er sprake is van een negatieve reële rente. In de gevestigde economieën is goud vooral populair als belegging. Zo'n 40% van de vraag naar goud komt op dit moment van beleggers. 'Vorig jaar ging 90% van de beleggingen in grondstoffen richting goud. Begin dit jaar stapten beleggers door gunstige economische vooruitzichten over naar industriële materialen zoals koper, maar die trend is sinds een maand weer gekeerd.'

'Je ziet toch weer een opleving van de Europese schuldencrisis en dan wordt goud weer gezien als een veilig en waardebestendig metaal.' De fysieke vraag naar goud komt voornamelijk van opkomende landen als China en India waar ook centrale banken goud aan het kopen zijn. Straetmans: 'Dit kan een steun zijn voor de goudprijs.'

Veel economen zien in de stijging van de goudprijs een nieuwe zeepbel. 'Dat weet je natuurlijk pas achteraf', zegt econoom Mathijs Bouman. 'Maar het is wel een veeg teken dat goud ook steeds vaker een onderwerp op feestjes is.' De econoom zegt te begrijpen dat met het huidige monetaire beleid met lage rentes en andere stimuleringsmaatregelen, goud bij mensen nu meer aanspreekt. 'Als je tien jaar geleden bij de bank kwam en je wilde in goud beleggen, werd je nog uitgelachen.'

Uit economisch oogpunt heeft het metaal eigenlijk geen waarde, aldus Bouman. 'De enige voordelen zijn dat het niet roest en het beperkt voorradig is. Maar er is nu eenmaal een stilzwijgende afspraak tussen alle wereldburgers dat goud zijn waarde behoudt en dat versterkt het idee dat het waardevoller is dan papiergeld.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad