dinsdag 1 juni 2010

Kwaliteit jaarverslag wint het van snelheid

Amsterdam
Door de recessie zijn Nederlandse bedrijven meer waarde gaan hechten aan de betrouwbaarheid en kwaliteit dan aan de snelheid waarmee jaarcijfers worden gerapporteerd. Toch heeft een meerderheid de cijfers eerder gepubliceerd dan een jaar eerder.

Het op tijd rapporteren van betrouwbare jaarcijfers is goed voor het imago van het bedrijf. Een snelle rapportage van de cijfers wordt door beleggers en analisten in verband gebracht met de kwaliteit en de processen van de organisatie. Kan een bedrijf goed en snel de cijfers voorleggen, dan zal het wel een gestroomlijnde organisatie zijn, zo is de achterliggende gedachte.

Consultantsbureau Conquaestor onderzoekt mede om die reden jaarlijks de publicatiedata van 1043 grote beursgenoteerde ondernemingen in Europa (inclusief het Verenigd Koninkrijk) en de VS.

Nederlandse bedrijven met een notering aan de AEX deden er dit jaar iets langer over om de jaarcijfers te rapporteren. 'Snel en betrouwbaar lijkt een tegenstelling, maar daarin schuilt voor bedrijven juist de uitdaging', zegt managing consultant Thomas Ros van Conquaestor. Uit deze ranglijst, de 'Close Cycle 2010', blijkt dat Amerikaanse bedrijven nog altijd veel sneller de cijfers rapporteren dan Europese beursgenoteerde concerns. Doordat het goedgekeurde accountantsverslag bij de Amerikanen weer langer op zich laat wachten, wordt die voorsprong grotendeels weer tenietgedaan.

'De infrastructuur van bedrijven in de VS is beter ingericht op het snel rapporteren van de cijfers omdat ze verplicht zijn ieder kwartaal rapportages te maken die te vergelijken zijn met jaarrekeningen', aldus Ros. Dat Amerikanen vervolgens langer doen over de goedgekeurde accountantsverslagen ligt volgens Ros vooral aan de Sarbanes-Oxley-wet, een wet die deugdelijk ondernemingsbestuur afdwingt. Bestuurders in de VS kunnen daar met terugwerkende kracht op worden afgerekend.

Hoewel Nederlandse bedrijven dit jaar gemiddeld iets langzamer waren met de publicatie van de jaarcijfers over 2009, wist een meerderheid van 15 van de 25 AEX-fondsen de cijfers toch vier dagen eerder te publiceren dan in 2009. Aegon was in absolute zin de winnaar. De verzekeraar kwam mede door extra aandacht te besteden aan de interne processen die de cijfers verwerken, dit jaar vijftien dagen eerder met de jaarcijfers. Toch was het niet genoeg om een plek in de top tien te halen.

Uit het onderzoek blijkt verder dat veel Nederlandse fondsen wachten met het publiceren van de jaarcijfers, ook al hebben ze al de goedkeuring van de accountant. De redenen die bedrijven hiervoor geven lopen nogal uiteen. Zo wil het ene bedrijf vasthouden aan de datum die is gecommuniceerd aan de pers en aandeelhouders en wil de ander niet uit de pas lopen met de concurrentie.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 20 mei 2010

'Het spel op de beursvloer is fascinerend'

Een Nederlandse film over het harde spel op de beursvloer: met de huidige onrust op de financiële markten kan de timing bijna niet beter. Vanaf vandaag draait 'Win/Win' in de bioscopen.

Amsterdam
De film Win/Win wordt slim gepresenteerd als 'de eerste Nederlandse film over de kredietcrisis'. Debuterend regisseur Jaap van Heusden (30) ontkent ook niet op de huidige crisis te hebben ingespeeld. 'Als je kranten als NRC Handelsblad en Het Financieele Dagblad een beetje bijhield, kon je natuurlijk wel zien dat zich donkere wolken boven de financiële markten samenpakten.'

Een film over de beurshandel komt niet alleen door de crisis. Het liefst wilde Van Heusden als jonge jongen zelf op de beursvloer handelen. 'Ik ben al van jongs af aan gefascineerd door grote getallen en het bijzondere spel van handelaren in de dealingroom.'

Op de middelbare school was de jonge regisseur er nog van overtuigd een opleiding aan Nyenrode te gaan volgen. 'Ivan, de hoofdpersoon, heeft het talent dat ik niet bleek te hebben om op de vloer terecht te komen.'

Om een realistisch beeld van de beursvloer te maken, zocht Van Heusden contact met handelaren en analisten. Het bleek niet makkelijk om toegang tot ze te krijgen. Uiteindelijk lukte het om contact te leggen en werd hij 'undercover' meegenomen naar de Londense City.

Win/Win vertelt het verhaal van de 23-jarige excentrieke en eenzame Ivan. Hij werkt als assistent-analist bij een Amerikaanse bank aan de Amsterdamse Zuidas. Ivan, gespeeld door de Vlaamse acteur Oscar Van Rompay, is een getallenvirtuoos. Omdat hij een neus heeft voor het lezen en doorgronden van financiële statistieken, wordt hij de nieuwe ster op de beursvloer, een winnaar. Hij verdient een fors salaris, heeft een mooi appartement, maar dreigt de grip op zijn eigen leven steeds meer kwijt te raken.

Zelf omschrijft Van Heusden de film als 'een persoonlijke reis en innerlijk avontuur van een bijzonder talent'.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

Kosten kredietverzekeringen stijgen

Amsterdam
De kosten van een kredietverzekering op obligaties, de zogeheten credit default swap (cds), zijn na de Duitse restricties in prijs gestegen. Een oplopende cds duidt erop dat beleggers het risico op wanbetaling op de onderliggende obligatie hoger inschatten.

De Markit iTraxx Crossover Index, een mandje van kredietverzekeringen op de vijftig grootste bedrijven van Europa, steeg gisteren met 50 basispunten naar 582. Ieder basispunt staat gelijk aan euro 1000. Dit betekent dat een belegger euro 582.000 aan verzekeringspremie betaalt voor obligaties met een onderliggende waarde van euro 10 mln.

Beleggers gebruiken deze kredietverzekeringen om zich in te dekken tegen eventuele wanbetaling op obligaties. Daarnaast kunnen de derivaten worden ingezet om te speculeren op de kredietwaardigheid van de onderliggende obligatie. Bij een afname van de kredietwaardigheid loopt het risico van de obligatiehouder op en stijgt de prijs van een cds.

Het speculeren met een cds op een daling van de kredietwaardigheid zonder de onderliggende obligaties in het bezit te hebben, het zogeheten naked short selling, is door de Duitse beurswaakhond BaFin, per direct verboden.

Critici vergelijken een dergelijke positie vaak met het bij vijf verzekeringsmaatschappijen een verzekering afsluiten tegen brand op het huis van je buren om het vervolgens zelf in brand te steken. Op de financiële markten betekent dit dat een belegger met een nakedshortpositie er baat bij heeft dat het onderliggende bedrijf of land omvalt. Een dergelijke verzekering kan net zo vaak worden afgesloten als de belegger wil, mits er een tegenpartij gevonden kan worden.

Overigens klinkt dit een stuk simpeler dan het is, want het huis van de buren in brand steken is een stuk makkelijker dan het laten omvallen van een gezond bedrijf of een compleet land.

De cds'en van zwaar met schulden beladen Europese landen, daalden gisteren in eerste instantie, maar de prijzen liepen weer op nadat duidelijk werd dat Duitsland andere Europese landen niet wist te overtuigen om dezelfde maatregelen te nemen. De cds op Griekse staatsobligaties daalde met 0,5 basispunt naar 613,5. Op Portugees staatspapier liep de cds met 4,5 basispunten op naar 276, terwijl de Ierse met 9 basispunten daalde naar 195, aldus cijfers van CMA Datavision.

Voor bedrijfsobligaties hadden de Duitse maatregelen nauwelijks gevolgen. Het extra rendement dat beleggers vragen voor bedrijfsobligaties boven die op staatsobligaties liep slechts met 1 basispunt op naar 172, ofwel 1,72 procentpunt, aldus cijfers van Bank of America Merrill Lynch.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 19 mei 2010

Risico op 'high yield' wordt overschat

Vermogensbeheerder Threadneedle ziet stabiele rendementen in middenklasse bedrijfsobligaties

Amsterdam
Beleggers overschatten de risico's op zogeheten high-yieldobligaties. Deze bedrijfsobligaties kennen wel relatief meer risico, maar bieden nu een hoog rendement bij een lage kans op wanbetaling. Dat stelt Barrie Whitman van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle: 'Het magische woord is couponrente.'

High yield - letterlijk vertaald hoge rente - zijn bedrijfsobligaties met een kredietstatus die lager is dan BBB en hoger dan de zogenoemde 'junkbonds', die een kredietrating hebben van CCC of lager. De hoogste categorie, bedrijfsobligaties met een BBB-status of hoger, wordt 'investment grade' genoemd.

Juist die laatste groep heeft het afgelopen jaar fors aan populariteit gewonnen. Doordat bedrijven sinds het uitbreken van de kredietcrisis minder afhankelijk van bankfinancieringen wilden of moesten worden, zijn zij de kredietmarkt opgegaan voor (her)financiering. Threadneedle verwacht dat deze vorig jaar ingezette trend blijvend is. Vorig jaar haalden Europese bedrijven voor meer dan euro 300 mrd uit de markt. De koersen van deze obligaties liepen vorig jaar met zo'n 60% op, nadat in 2008 de koersen met een derde waren gedaald.

Mede onder invloed van de lage rente op spaarrekeningen en op staatsobligaties staan beleggers in de rij. De renteopslag ligt meerdere procentpunten hoger dan de rentevergoeding op staatsobligaties. Ondanks het ruime aanbod is het grootste deel gemakkelijk geplaatst.

Het verschil tussen de rentevergoeding van de bedrijfsobligaties met een hoge kredietstatus en staatsobligaties - de spread - was begin vorig jaar zo groot dat het een relatief makkelijke beleggingsbeslissing was om deze in de portefeuille op te nemen, zegt Whitman. Inmiddels zijn de spreads dusdanig gedaald dat de rek er wel uit is, denkt de fondsbeheerder: 'We zijn er verbaasd over hoe goed deze obligaties het al hebben gedaan.'

De fondsbeheerder, die in 1987 zijn carrière begon als kredietanalist bij United Bank of Kuwait, ziet in high yield nog wel volop kansen. Beleggers overschatten de risico's, terwijl de kans op wanbetaling door een faillissement in de laatste kwartalen enorm is gedaald. Ook de spreads liggen hoger dan bij investment grades.

In het eerste kwartaal van vorig jaar, toen de kredietcrisis de markten volledig in haar greep had, kwam het aantal faillissementen in de obligatiemarkt wereldwijd uit op 16,9% en in het tweede kwartaal op 13,9%.

In het derde en vierde kwartaal is het aantal 'defaults' fors afgenomen naar respectievelijk 2% en 1,7%. In de eerste drie maanden van het lopende jaar bedroeg het aantal faillissementen slechts 0,2%. Threadneedle voorziet voor geheel 2010 een defaultratio van 2%. De komende jaren kan deze ratio wel weer licht oplopen, maar de vermogensbeheerder rekent er niet op dat de crisisniveaus weer in beeld komen. Doordat de defaultratio laag is, zijn high yields lang niet zo risicovol als de meeste beleggers denken.

Whitman neemt Unitymedia als voorbeeld. Dit pan-Europese kabelbedrijf, met onder meer het in Nederland actieve UPC als dochter, heeft een kredietstatus 'BB' en keert een couponrente uit van ruim 8%. 'Het gaat hier om een bedrijf met een constante kasstroom die ook bij een lage economische groei de schuldenpositie verder kan verlagen', aldus Whitman. Bovendien geeft de couponrente zekerheid. 'Bij een rente van 8% per jaar kun je een tik hebben. Daarnaast geeft het vele malen meer nachtrust dan een aandeel.' Whitman verwacht dat bedrijfsobligaties de komende tijd een betere belegging zijn dan aandelen. Bedrijfsobligaties renderen ook als de economische situatie stabiel is, maar om de koers van een aandeel te laten stijgen, moet een bedrijf een verbetering van zijn winst, bedrijfsresultaat, omzet of marges laten zien.

Een ander voorbeeld is het Duitse HeidelbergCement. Vorig jaar kwam het bedrijf in ernstige financieringsproblemen, waardoor het bedrijf de status van junkbond kreeg. Maar na een gang naar de kapitaalmarkt, het verbeteren van de balans en het aflossen van schulden heeft Heidelberg inmiddels weer een BB-status. Whitman verwacht dat de kaspositie van Heidelberg zich blijft verbeteren, zodat het bedrijf binnenkort promoveert naar 'investment grade'.

Volgens Whitman hebben de high yields zich ondanks de onrust op de financiële markten van de afgelopen weken goed staande gehouden. 'Een correctie werd vooral aangegrepen om in te stappen.' Het grootste risico is het terugkeren van risicoaversie. 'Maar dan dalen alle bedrijfsobligaties.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

maandag 17 mei 2010

'Duurzame huisvesting wordt de trend voor de komende vijftien jaar'

Kantoorhuurders willen heldere wetten en regelgeving voor de lange termijn

Amsterdam

Nederlandse kantoorhuurders willen in overgrote meerderheid de werkaccomodatie verduurzamen. De sector is zelfs bereid daarvoor een extra premie bovenop de huur te betalen, maar daar moeten wel heldere wetten en een duidelijk beleid voor de lange termijn tegenover staan. 'Wetten en regels moeten de kantoorsector een zetje geven.'

Crisis of geen crisis, het verduurzamen van de huisvesting staat bij kantoororganisaties hoog op de agenda. De economische crisis speelt het verduurzamen van kantoorhuisvesting zelfs in de kaart. Nu in de operationele kosten moet worden gesneden, is het besparen van energie buitengewoon interessant geworden. Energie beslaat het grootste deel van huurkosten en die kunnen in sommige gevallen met de helft omlaag.

Plannen om te verduurzamen zijn er in overvloed en de intentie is er, maar aan de uitvoering ontbreekt het vooralsnog, concluderen hoofd advies Pim Macke en hoofd onderzoek Ruben Langbroek van vastgoedadviseur Jones Lang LaSalle. Zij peilden het duurzame sentiment bij 163 kantoororganisaties in Nederland.

Uit het onderzoek blijkt dat de wil om te verduurzamen overduidelijk aanwezig is. Van de ondervraagde bedrijven heeft bijna driekwart het onderwerp hoog op de agenda staan. Een forse stijging ten opzichte van twee jaar geleden, toen bij het eerste onderzoek nog maar 38% aangaf hierover na te denken. Nederland heeft hiermee een fikse international achterstand ingelopen en staat nu boven het internationale gemiddelde van 70%.

Dat het onderwerp de laatste jaren zoveel media-aandacht heeft gekregen, heeft zeker geholpen om de bekendheid in de sector te vergroten. Maar er is meer, zeggen Macke en Langbroek. Ofschoon de huidige wet- en regelgeving door de sector als onvoldoende wordt gezien, vervult de overheid al wel een belangrijke voorbeeldfunctie. Langbroek en Macke noemen de Rijks Gebouwen Dienst (RGD) als belangrijkste voorbeeld. De RGD is de grootste kantoorhuurder van Nederland en stelt inmiddels al eisen aan de duurzaamheid van de accommodaties die worden betrokken, zo moeten de te huren accommodaties minimaal een energielabel C hebben. 'Dit is een zeer sterk signaal dat in de markt veel heeft losgemaakt.'

Door de beleidswijziging van de RGD zijn veel verhuurders gaan kijken hoe het aan deze eisen kan voldoen. 'Een klant als de RGD hou je nou eenmaal graag binnenboord of je wil ze juist graag als nieuwe klant binnenhalen. De signaalfunctie die van de RGD uitgaat is vrij groot.'

Ook de roep om meer maatschappelijk verantwoord te ondernemen, is volgens Langbroek en Macke hard tot de kantoorsector doorgedrongen. 'Vanuit het oogpunt van imago naar potentiële aandeelhouders, financiers en klanten, is het onderwerp duurzaamheid steeds belangrijker geworden. Beleggers zijn steeds kritischer geworden over waarin ze investeren.' Ook institutionele beleggers zoals grote pensioenfondsen komt de eis om ook de sector te verduurzamen.

Ondanks alle goede wil worden de duurzame investeringen gemiddeld met zo'n twee tot vijf jaar uitgesteld. Dit komt omdat het verduurzamen van een kantoorhuisvesting praktisch gezien tijd kost, maar ook door de fragiele toestand van de economie en een gebrek aan heldere wetgeving worden plannen vooralsnog doorgeschoven.

De roep om een helder overheidsbeleid is dan ook rationeel te verklaren, zeggen Langbroek en Macke. 'De sector wil duidelijkheid. Zo wordt er momenteel heel erg goed naar de terugverdienmodellen van duurzame investeringen gekeken. We hebben het nier niet over charitatieve instellingen.'

Omdat dit soort investeringen een lange periode beslaan en langer dan een huurcontract mee kunnen, is er behoefte aan beleid voor de lange termijn. 'In het buitenland is dat beleid er al wel. In Nederland zijn er wel subsidies, maar het beleid is toch vrij ad hoc.'

De roep om stringentere maatregelen is zo groot dat 90% van de ondervraagde kantoororganisaties voor het belasten van niet-energiezuinige gebouwen is en een CO2-belasting wil. 'Het is echt niet zo dat ze zichzelf willen straffen. De sector wil daar subsidies en regels voor terug.' Volgens de onderzoekers wil de sector een beleid dat voor minimaal tien jaar vast staat. 'In de kantoorsector zijn contracten met een looptijd van tien jaar een normale zaak.'

Om te laten zien dat er met duurzame renovatie een wereld valt te winnen, laat het adviesbureau in presentaties de vele mogelijkheden zien. Want wie denkt met het plaatsen van dubbel glas lekker duurzaam bezig te zijn, loopt jaren achter. Het beroemde Empire State Building in New York neemt Jones Lang LaSalle als voorbeeld hoe een kantoor grondig verduurzaamd kan worden.

Na de renovatie verbruikt het tachtig jaar oude gebouw nu 38% minder energie en is de uitstoot van CO2 in 15 jaar met 102 ton teruggebracht. De besparing levert jaarlijks $ 4,4 mln op en is in drie jaar weer terug verdiend.

Stevig op de agenda

De wil is er

  • 73% kantoorgebruikers vindt duurzaamheid belangrijk
  • 86% stelt plannen op om duurzame huisvesting te realiseren
  • 83% is bereid tot het betalen van extra premie boven huur
  • 90% wil stimulerende regels en wetgeving
  • 53% wil een wettelijk duurzaamheidscertificaat


Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

vrijdag 14 mei 2010

'De baartjes van 100 gram zijn op'

Te midden van alle onrust in de kapitaalmarkt hamsteren consumenten fysiek goud.

Amsterdam
'De baartjes van 100 gram zijn voorlopig op', zegt Mike van Mastrigt van Goudmarkt in Rotterdam tegen een klant. 'We hebben nog wel baartjes van 2,5, 5, 10 en 20 gram.' Of er ook contant kan worden afgerekend, is de vraag. 'Dat kan, maar houdt u er wel rekening mee dat we boven de euro 15.000 een meldingsverplichting hebben?'

'Zo druk is het dus', zegt Van Mastrigt als hij de telefoon ophangt. Normaal bedraagt zijn weekomzet in goud euro 50.000 tot euro 75.000, de afgelopen weken was dit het dubbele. 'Alleen vanochtend heb ik al anderhalve kilo verkocht.' Een kilo kost momenteel euro 31.800, een recordprijs. 'Het is een gekkenhuis', zegt Van Mastrigt. Zijn opmerking wordt kracht bijgezet door alweer een rinkelende telefoon.

'Vanaf vorige week vrijdag regent het orders', zegt ook Elmer Hogervorst. Hij verkoopt via zijn website goudtekoop.nl goud en zilver. De consument krijgt het goud per koerier thuis bezorgd. 'Door de prijsstijging kunnen we de pakketten van 250 gram niet meer bezorgen, omdat we ze tot maximaal euro 5000 kunnen verzekeren.'

Ook bij de loketten van Deutsche Bank in Rotterdam, waar fysiek goud kan worden gekocht, is het druk. 'De laatste weken is de vraag extreem hoog. We verkopen van alles: munten of baartjes. Het maakt eigelijk niet uit', zegt Anita van Prooijen, senior salestrader bij deze bank, die tot voor kort nog door het leven ging als de Hollandse Bank Unie. 'Mensen maken zich duidelijk zorgen om de Griekse crisis en de euro. Ze willen zekerheid en kopen dus goud.'

Het goud is zo besteld: een telefoontje, het geld overmaken en twee dagen later kan het edelmetaal aan het loket worden opgehaald.

Bij goudleverancier Cookson Drijfhout in Amsterdam zijn ze door de voorraad goud heen. 'Wij hebben altijd baartjes in voorraad, maar nu moeten we wachten. Goud is er genoeg, maar het omsmelten van sloopgoud kost wat tijd', zegt handelaar Bert van Engelenburg. Volgens hem is de trek naar goud al langer aan de gang. 'Met name het afgelopen jaar is de vraag verdrievoudigd.'

Bij Sefeguard International is er eveneens sprake van topdrukte. 'Vorige week verkochten wij in Europa voor euro 35 mln aan goud, vijf keer meer dan in een normale week', aldus mede-eigenaar Guido van Stijn. 'Dat is natuurlijk goed voor ons, maar iedereen springt er nu bovenop en dat is ook niet goed. Wij vinden goud als onderdeel van een portefeuille een prima belegging, maar je moet ook niet al je geld erin stoppen. Ook de goudprijs kan weer dalen.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad