Bedrijfsresultaten voldoen niet aan hoge analistenverwachtingen, waardoor beurzen in vacuüm zitten
Amsterdam
Bij de start van het nieuwe beursjaar was bijna iedereen optimistisch. Na het sterke koersherstel in 2009 rekende het overgrote deel van de analisten en beurskenners op verder stijgende aandelenkoersen. Als echter naar de harde cijfers wordt gekeken, valt op dat de Amsterdamse AEX-index dit jaar nog niets is opgeschoten. Sterker nog, de hoofdgraadmeter staat sinds de start van het nieuwe jaar op een verlies van ruim 2%.
Mede doordat macrocijfers in het derde en vierde kwartaal van het afgelopen jaar wezen op een herstel van de wereldwijde economie, kenden de aandelenbeurzen in december een eindejaarsrally. Analisten stelden de verwachtingen voor de bedrijfswinsten naar boven bij en beleggers durfden weer risico te nemen en in aandelen te stappen. Het optimisme uit 2009 werd meegenomen naar het nieuwe jaar, maar heeft de belegger nog niets opgeleverd.
Volgens Mark Pieter de Boer, hoofd aandelen Benelux bij Royal Bank Of Scotland (RBS), hebben beleggers door de gerapporteerde bedrijfsresultaten hun enthousiasme verloren. De bedrijfscijfers kwamen gemiddeld genomen overeen met de verwachtingen in de markt, maar omdat de verwachtingen 'te hoog waren ingezet', was er nauwelijks ruimte om ze te kunnen overtreffen.
Dit probleem zet de komende tijd door, denkt De Boer. 'Als straks de cijfers over het eerste en tweede kwartaal tegenvallen, moeten bedrijven in de tweede helft van het jaar zeer sterk presteren om aan de verwachtingen voor het gehele jaar te voldoen.' Hij stelt dat de beurs hierdoor in een vacuüm verkeert. 'Na de kredietcrisis in 2008 en het herstel in 2009 zie ik 2010 als een overgangsjaar. Dat betekent voor de beurs in de meeste gevallen eerder een min dan een plus.'
Koen Bender van Mercurius Vermogensbeheer kan zich ten dele vinden in deze stelling. 'De markten waren aan het einde van het jaar euforisch. Beleggers wilden de eerste twee maanden van het jaar bewijzen zien van dit herstel, maar die zijn niet goed genoeg.'
Bender stelt dat enkele bedrijven, zoals elektronicaconcern Philips en chipmachinemaker ASML, de hooggespannen verwachtingen wisten te overtreffen, maar dat een ander deel van de bedrijven daar niet aan kon voldoen. 'Kijk naar bedrijven als Air France-KLM, ArcelorMittal en AkzoNobel: de cijfers voldeden niet aan de verwachtingen en de aandelen werden dezelfde dag nog afgestraft. Dit ging zo twee weken lang door, dan is het voor beleggers meteen klaar.' Ook de vooruitzichten voor de rest van het jaar vielen tegen. 'Een belegger wil nu eenmaal niet horen dat 2010 toch weer een moeilijk jaar gaat worden.'
SNS Securities was een van de banken die rekenden op een positieve eerste jaarhelft voor de aandelenmarkten. Martijn den Drijver, hoofd onderzoek van de effectenbank, stelt dat er enkele 'obstakels' waren die de koersen de eerste twee maanden van het jaar onder druk hebben gezet. Zo wijzen macrocijfers vooralsnog niet op een aanhoudend krachtig herstel. Den Drijver: 'De economische cijfers geven toch een schokkerig beeld.' Zo vielen de tot nu toe gerapporteerde Amerikaanse werkloosheidscijfers tegen. Hetzelfde beeld geldt voor de laatste cijfers over de huizenmarkt in de VS.
Bender van Mercurius denkt dat het extreme winterweer van de afgelopen maanden deels de tegenvallende macrocijfers kan verklaren. 'De bouw lag grotendeels stil, een deel van het transport ook en consumenten reisden alleen als het noodzakelijk was. En met een pak sneeuw ga je ook geen nieuw huis kopen. Dit zal zeker een negatief effect op de macrocijfers hebben gehad', denkt Bender.
'De grootste kink in de kabel voor de beurzen was toch het gedoe rond Griekenland', zegt Den drijver van SNS. 'Dat kwam er onverwacht doorheen fietsen.'
Ook Bender wijst op Griekenland als grote boosdoener voor de gedaalde koersen in Amsterdam. 'Het heeft ons duidelijk gemaakt dat we in de eurozone zwakke broeders in ons midden hebben en heeft gezorgd voor nervositeit en onzekerheid in de markt. Daar houden beleggers niet van.' Toch blijft Bender optimistisch over het verdere verloop van het beursjaar. 'Waar moet je anders met je geld naartoe? Een spaarrekening levert weinig op en bij bedrijfsobligaties is de rek er ook uit.'
SNS Securities verwacht juist dat de tweede helft van het jaar lastig gaat worden voor de aandelenmarkten. Den Drijver: 'Dat is de periode dat regeringen naar de budgetten van 2011 gaan kijken. De bezuinigingen die moeten worden doorgevoerd zullen een weerslag hebben op diverse segmenten van de economie.'
Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad
