donderdag 26 november 2009

Fed: lage rente voedt speculatie

Amsterdam
Het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve (Fed) , heeft voor het eerst gewezen op het mogelijke gevaar van speculatie door de lage rente die de Fed momenteel hanteert. Dit blijkt uit de notulen van het beleidsbepalend en besluitvormend orgaan van de Fed, de Federal Open Market Committee (FOMC) van 3 en 4 november.

De FOMC wijst erop dat door de lage rente beleggers mogelijk 'buitensporig risicogedrag' kunnen vertonen. Doordat het lenen van dollars zeer goedkoop is, gebruiken beleggers de munt om allerlei soorten beleggingen te kopen die beter renderen dan de dollar. Daarnaast zei het FOMC dat de inflatieverwachtingen kunnen veranderen door een verdere verzwakking van de dollar. De dollarzwakte zorgt voor 'een opwaartse inflatiedruk', aldus het FOMC. De Fed hanteert momenteel een basisrente van 0 tot 0,25%. Bij de laatste vergadering gaf de FOMC aan de rente nog voor een lange tijd laag te houden.

Vorige week gaven landen als Japan en China aan dat de dollarzwakte en lage rente door beleggers wordt gebruikt voor allerlei speculatieve doeleinden. Zo staat de goudprijs op een record en zijn de aandelenmarkten dit jaar aan een flink herstel bezig. De Amerikaanse graadmeter S&P is sinds de bodem van 9 maart met meer dan 60% gestegen. De MSCI World Index steeg over dezelfde periode met 72%.

Valentijn van Nieuwenhuijzen, macro-econoom van ING Investment Management, ziet de opmerkingen van de Fed niet als een opmaat naar een eerste renteverhoging. 'Wat ze eigenlijk zeggen, is dat ze geleerd hebben van het verleden en de rente niet nog eens jarenlang laag zullen houden en zo voor bubbels in de markt zorgen. Ik denk dat de uitlatingen vooral zijn bedoeld als een signaal naar de markt met de boodschap: de Fed is waakzaam.'

Volgens Van Nieuwenhuijzen zal de Fed eerst stappen zetten om een einde te maken aan kwantitatieve verruiming, zoals het opkopen van staatsobligaties. Doordat de Fed de treasuries opkoopt, houdt ze de rente kunstmatig laag. De macro-econoom verwacht dat de basisrente op zijn vroegst eind 2010 wordt verhoogd, 'maar het kan ook pas in 2011 zijn'.

De uitlatingen van de Fed kunnen ook een politieke lading hebben. De voorzitter van de Senate Banking Committee, democraat Christopher Todd, heeft de Fed onlangs verweten een gebrek aan supervisie te hebben. Todd vindt dat de Fed de huizenbubbel heeft gestimuleerd door de rente te lang te laag te houden. Het uiteenspatten van de huizenbubbel was een van de belangrijkste oorzaken van de kredietcrisis.

Ben Bernanke verschijnt op 3 december van dit jaar voor een hoorzitting van deze commissie omdat hij genomineerd is voor een tweede termijn als voorzitter van de Fed.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 21 november 2009

Dollar nu de munt voor 'carry trades'

Amsterdam
Jarenlang werden de Japanse yen en carrytrade in één adem genoemd. Maar sinds de Federal Reserve de rente heeft verlaagd naar 0 tot 0,25%, spelen geldhandelaren en hedgefondsen dit speculatieve spel nu in Amerikaanse dollars.

Het principe van een carrytrade is vrij eenvoudig. Beleggers lenen geld in een valuta van een land waar de rente laag is en zetten dit vervolgens uit in een land waar de rente hoger is.

Dat er geld verdiend kan worden met carrytrades is doorgedrongen tot het grote publiek. Zakenblad The Economist besteedde hier onlangs veel aandacht aan. Dat de carrytrade aantrekkingskracht heeft, blijkt ook uit gegevens van Google. In oktober van dit jaar werd gemiddeld vijf keer vaker dan gemiddeld gezocht naar de term 'carry trade'.

'Zolang de Fed aangeeft dat de rente voor langere tijd zeer laag blijft, blijft de dollar de belangrijkste munt voor het opzetten van carrytrades', aldus Chris Turner, hoofd valuta's van ING Wholesale Banking in Londen.

Vrijdag sterkte de dollar aan tegenover een mandje van de belangrijkste valuta's. Beleggers zijn bezorgd dat de rally op de aandelenbeurzen te ver is doorgeschoten en zochten hun heil in 'treasury's'.

De zorgen waren het beste terug te zien in Amerikaanse staatsleningen voor drie maanden, waarop de rente kortstondig negatief stond. Dit was voor het eerst sinds december vorig jaar, toen de kredietmarkt volledig tot stilstand kwam. Bij een stijgende dollar mijden beleggers risicovollere beleggingen zoals aandelen.

De afgelopen twintig jaar was de Japanse yen de belangrijkste munt voor carrytrades omdat de rente er al sinds de jaren negentig rond de 0% noteert. Gisteren maakte de Bank of Japan bekend dat de basisrente op 0,1% blijft staan.

De populariteit van de carrytrade nam de afgelopen jaren in Japan zo'n grote vlucht dat niet alleen traditionele spelers als hedgefondsen en geldhandelaren, maar zelfs Japanse huisvrouwen massaal in het buitenland gingen beleggen: yens werden geleend en uitgezet in Australië en Nieuw-Zeeland of er werden aandelen van gekocht in opkomende markten als India en China.

Deze trades werden vorig jaar na de val van Lehman in een razend tempo teruggedraaid. Hierdoor moesten geleende yens worden teruggekocht, waardoor de vraag naar yens steeg en de munt omhoog schoot. Omdat het terugdraaien van carrytrades een versterkend effect heeft, kende de yen daardoor een 'spike'.

Ofschoon er nog altijd carrytrades in yens worden opgezet, heeft de dollar deze rol nu deels overgenomen. Zo is een van de populairste transacties van het moment het verhandelen van de Amerikaanse dollar tegenover de Australische. Het verschil tussen de driemaandsrente op de Amerikaanse dollar en de Australische dollar is ongeveer 4%. Handelaren verkopen de driemaandsfuture op de Amerikaanse dollar en kopen vervolgens de driemaandsfuture op de Australische dollar. Verandert er niets aan de koers van beide valuta's, dan heeft de belegger op jaarbasis 4% verdiend.

De handelaar die aan het begin van het jaar zo'n transactie had opgezet, heeft een goed rendement behaald. Mede door een alsmaar verzwakkende Amerikaanse dollar heeft deze opzet sinds het begin van dit jaar een rendement opgeleverd van bijna 30%.

Volgens chef-econoom David Rosenberg van Gluskin Sheff wordt de Amerikaanse dollar momenteel gebruikt om allerlei risicovolle beleggingen te financieren. 'De dollar is één grote carrytrade geworden', zegt Rosenberg.

De econoom wijst erop dat er historisch gezien nooit enige correlatie is geweest tussen de S&P 500 en de DYX, de dollarindex. De afgelopen acht maanden is die opgelopen naar 90%.

Ook de VIX-index, een indicator die de beweeglijkheid op de markt meet, kwam historisch gezien nooit verder dan een correlatie van 20%. Nu is de samenhang tussen de VIX en de dollarindex 90%.

Tussen de prestatie van beurzen in opkomende markten en de dollar was er voor dit jaar een negatieve correlatie van 70%, maar ook die is gestegen naar 90%. Het verband tussen de dollar en grondstoffenprijzen was altijd al sterk, maar ook hier is de correlatie opgelopen naar meer dan 90%.

Hoofd valuta's Turner van ING, denkt dat de populariteit van de dollar voor carrytrades niet structureel is. 'Zodra de Fed hint op een renteverhoging verwacht ik dat ze worden teruggedraaid.' Beleggers zullen zich weer gaan richten op de yen omdat Turner denkt dat de rente in de Verenigde Staten eerder wordt verhoogd dan die in Japan.


Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 19 november 2009

Rustig Vaarwater

Als rond één fonds voldoende nieuws is om de koers in beweging te krijgen, dan is het wel Boskalis. De baggeraar deed vorige week een bod van euro 1,35 mrd op maritiem dienstverlener Smit. Deze week kwam het bedrijf met een tussentijds handelsbericht waarin het de winstverwachting voor het hele jaar verhoogde naar euro 215 mln.

Toch lijkt het aandeel niet van zijn plek te komen. Nadat de koers sinds juli met circa 80% is opgelopen van euro 15 tot een slot van euro 26,87 gisteren, lijkt het aandeel de afgelopen weken gevangen in een bandbreedte van euro 23,5o tot euro 27.

De terughoudende opstelling van beleggers kan worden toegeschreven aan een emissie van euro 200 mln voor de overname van Smit. Boskalis heeft een marktwaarde euro 2,4 mrd. Analisten vinden het logisch dat beleggers aan de zijlijn blijven: bij een emissie kunnen ze de stukken meestal met korting krijgen. 'Als ik belegger was, zou ik even wachten', zegt Edwin de Jong van SNS Securities.

Na de flinke stijging sinds juli ziet De Jong geen opwaarts potentieel meer voor het aandeel. SNS verwelkomt de overname van Smit vanwege de strategische voordelen die de deal met zich meebrengt. Toch is de meerwaarde die door de fusie wordt gecreëerd niet al te hoog. SNS schat deze op euro 0,50 per aandeel. Ook als de bank de cijfers van Smit meeneemt, komt er geen hoger koersdoel uit de koker, aldus De Jong.

Het advies van SNS wijkt nauwelijks af van het overgrote deel van de andere effectenhuizen, die gemiddeld een koersdoel hanteren dat varieert van euro 24 tot euro 27. Dit komt overeen met de bandbreedte waarin het aandeel momenteel wordt verhandeld. Dit komt niet vaak voor en daarmee lijken analisten op veilig te spelen.

Het rapport van Rabo Securities, toont een andere zienswijze. De bank handhaaft juist het koopadvies en zet het koersdoel op euro 32. De bank, die de cijfers van Smit pro forma meeneemt, komt tot dit doel door een koerswinstverhouding van 14 te hanteren.

Tussen de regels door geeft Rabo een hoger koersdoel af dan euro 32. Door de fusie zijn er voldoende argumenten voor een hogere koerswinstverhouding, denkt de bank. Het fusiebedrijf krijgt een bredere basis en een betere positionering. Met die hogere waardering wacht Rabo echter tot Smit echt is ingelijfd.

De enige kink in de kabel zou het afketsen van de overname van Smit zijn. Maar gezien het feit dat het aandeel Smit al sinds het bod op de biedingskoers van euro 60 per aandeel staat, is er niemand die daarop rekent.

Over de emissie komt pas de komende maanden meer duidelijkheid. Details daarover kan het aandeel weer uit het rustige vaarwater halen, waarin het zich momenteel bevindt.


Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

dinsdag 17 november 2009

'Curieuze' transactie in opties Océ

Amsterdam
Het bod op Océ is afgelopen zomer voorafgegaan door een opmerkelijke optietransactie. Volgens marktkenners kan er sprake zijn van voorkennis.

De transactie vond plaats in juli van dit jaar. Een onbekende koper kocht in de open markt 7500 callopties voor bijna euro 300.000 op het aandeel van de printer- en kopieerfabrikant. Het aandeel moest wel flink gaan stijgen, want op het moment van de aankoop stond Océ nog op euro 3,26. Dankzij het bod van Canon zijn de opties nu circa euro 2,2 mln waard.

Opvallend aan deze transactie is dat de opties een looptijd hebben tot december. Zonder het bod van Canon waren de opties de derde vrijdag van december vrijwel zeker waardeloos afgelopen.

Marktvorsers weten niet of het om voorkennis gaat, maar noemen het wel 'verdacht', 'opvallend' en 'curieus'.

'Slimme jongen', reageert een optiehandelaar. 'Het is lastig hard te maken, maar ik denk dat we met een insider te maken hebben.' Cees Smit, handelaar van Today's Beheer vindt 'verdacht' een groot woord, maar betwijfelt wel of het zomaar een toevalstreffer is. 'Het kan zo zijn dat hij op goed geluk een krant aan de muur heeft gehangen, een dartpijltje heeft gegooid en dat daar vervolgens Océ uitkwam. Maar die krant, inclusief het gaatje bij Océ, wil ik dan graag eens zien.'

'Als ik de AFM was, dan zou ik denken dat deze transactie wel een onderzoekje waard is', zegt een andere handelaar, die niet met zijn naam in de krant wil. Een analist van een Nederlandse grootbank die eveneens anoniem wenst te blijven, vindt het ook een onderzoek waard. 'Dat zal wel gebeuren, maar vervolgens hoor je er nooit meer iets van.'

Alle handelaren en optiekenners stellen dat 7500 verhandelde optiecontracten voor een fonds als Océ buitengewoon groot en opvallend is.

Het spreekt in het voordeel van de optiekoper dat de topman van Océ heeft gezegd open te staan voor een strategische samenwerking, fusie of overname. Dat de overname nu naar buiten komt, is dan ook geen grote verrassing. 'Het is uiteraard mogelijk dat iemand een gokje heeft gewaagd. Maar dan had je ook de aandelen kunnen kopen', zegt een Amsterdamse handelaar.

Volgens een woordvoerder van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) is de transactie 'te gedetailleerd' om er iets over te zeggen. De woordvoerder kan niet aangeven of er verdachte transacties in aandelen of opties Océ hebben plaatsgevonden. Zij geeft aan dat er bij overnames altijd wordt gekeken of er opvallende koersbewegingen en transacties waren in aanloop naar een overnamebod.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 14 november 2009

'Stap naar obligaties is structureel'

Bedrijven gaan voor financiering blijvend naar obligatiemarkt omdat banken geen geld uitlenen

Amsterdam
Doordat banken nauwelijks geld uitlenen, zoeken bedrijven steeds vaker de obligatiemarkt op. Deze trend, die dit jaar door de kredietcrisis is ingezet, is structureel. Dat stelt Roman Gaiser, portefeuillebeheerder van het European High Yield Bonds Fund van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle. Hij heeft euro 2 mrd onder zijn hoede. Heel Threadneedle had eind september een beheerd vermogen van euro 64,1 mrd. 'Banken gaan niet ineens weer risicovolle leningen op de balans nemen', zegt Gaiser. 'De verschuiving van een kredietlijn bij de bank naar een gang naar obligaties is blijvend.'

Het verkrijgen van krediet bij banken is voor bedrijven lastig geworden, benadrukt Gaiser. 'Alle cijfers wijzen erop dat banken minder geld uitlenen ondanks dat ze op veel goedkoop geld zitten. De banken moeten hogere reserves aanhouden en het risico verlagen. Het gevolg is dat bedrijven op zoek moeten naar een alternatief.'

In de meeste gevallen is dat alternatief de obligatiemarkt, zegt Gaiser. Volgens hem zijn de banken in de VS bezig met het versterken van de kapitaalbalansen, terwijl in Europa de banken nog in een proces zitten waarin de schuldenportefeuilles worden verkleind: deleverage.

Door deze ontwikkeling zijn veel bedrijven - al dan niet gedwongen door de omstandigheden - de obligatiemarkt opgegaan voor (her)financiering. Citigroup voorspelt dat er dit jaar voor euro 300 mrd aan obligaties zal worden uitgegeven door Europese bedrijven. Het grootste deel hiervan is al geplaatst. Gaiser wijst erop dat er in de anderhalf jaar voor het uitbreken van de kredietcrisis nauwelijks aanbod was.

Gaiser vindt de verschuiving van bank naar obligatiemarkt een goede ontwikkeling. 'Het is eigenlijk heel logisch. Het risico verschuift van de bank naar de obligatiemarkt. De risico's zijn bovendien transparanter omdat die daar beter zijn ingeprijsd.'

Het zijn niet de minste namen die nu met grote obligatieleningen geld uit de markt halen. Automakers als BMW en Fiat zetten dit jaar obligatieleningen van enkele miljarden in de markt. In september haalde telecomconcern KPN met een twintigjarige obligatielening £ 850 mln op. Met een euro-obligatie werd in dezelfde maand nog eens euro 700 mln opgehaald bij institutionele partijen in Europa. Deze obligatie heeft een looptijd van vijftien jaar en een coupon van 5,625%.

Mede onder invloed van de lage rente op spaarrekeningen en op staatsobligaties, staan beleggers in de rij voor de obligaties. Ondanks het ruime aanbod, is het grootste deel van de obligaties met gemak geplaatst.

Bedrijfsobligaties behoren dit jaar tot een van de beleggingen die het zeer goed hebben gedaan. Highyieldbonds noteren momenteel hoger dan voor de val van Lehman Brothers, toen de kredietmarkten tot stilstand kwam. 'Bedrijfsobligaties hebben een ijzersterk jaar achter de rug. De koersen staan bijna 60% hoger dan aan de start van dit jaar. Ik moet erbij zeggen dat ze vorig jaar met ruim een derde gedaald zijn', aldus Gaiser.

De fondsbeheerder verwacht dat bedrijfsobligaties de komende tijd een betere belegging zijn dan bijvoorbeeld aandelen. Bonds doen het namelijk ook goed als de situatie stabiel blijft. 'Om aandelenkoersen te laten stijgen moet een bedrijf een verbetering van zijn bedrijfsresultaat, omzet of marges laten zien.'

Threadneedle rekent juist op een stabiele economische situatie. De vermogensbeheerder verwacht voor westerse economieën de komende jaren een zeer gematigde economische groei van 1 tot 2% per jaar. Als voorbeeld van een bedrijf waarvan hij de bonds in portefeuille heeft, wijst hij op het Duitse Heidelberg Cement. De volumes die het Duitse cementbedrijf exporteert zijn wel een stuk lager dan de afgelopen jaren, maar de inkomsten zijn stabiel en de marges naar behoren. Goed genoeg voor een belegger in bedrijfsobligaties.

Een ander positief punt voor bedrijfsobligaties is dat het aantal wanbetalingen, de zogeheten 'default rate', in 2010 verder afneemt. De default rate voor speculatieve bedrijfsobligaties stond in september op 8,8%, maar steeg in oktober weer door het bankroet van kredietverstrekker CIT Group.

Toch zijn er ook genoeg zaken waar de belegger rekening mee moet houden. 'De trek naar risicovollere beleggingen kan zomaar weer afnemen. Daarvoor hoeft er maar een grote naam om te vallen. Ook een oplopende rente kan negatief uitpakken.' Daarnaast speelt het grote aanbod een rol. 'Die vraag hangt zeker boven de markt: blijft de vraag op het huidige niveau?'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 12 november 2009

Recordveiling treasury's valt goed

Beleggers blijven Amerikaanse staatsleningen kopen ondanks groot aanbod op de markt

Amsterdam
Ondanks de enorme toevloed blijven Amerikaanse staatsobligaties gewild. Twee grote veilingen zijn deze week met gemak in de markt gezet.

De rendementen op de tienjarige Amerikaanse staatsleningen stegen na de veiling licht. Voor de veiling bedroeg de rente op de tienjarige 3,46%, na de veiling liep dit licht op naar 3,49%. De rente beweegt omgekeerd aan de koers van een obligatie. Als het rendement oploopt, daalt dus de koers van de obligatie.

Een veiling van $ 25 mrd aan tienjarige treasury's is dinsdag goed ontvangen. De Amerikaanse overheid heeft het aantal veilingen dit jaar fors verhoogd om op die manier het immense begrotingstekort van het land te financieren.

De zogeheten bid-to-cover-ratio - de verhouding tussen de vraag en de uiteindelijk toegewezen hoeveelheid leningen, die een indicatie is voor de vraag - bedroeg 2,81. De afgelopen vier veilingen kwam deze ratio gemiddeld uit op 2,34. Volgens Amced Younis, obligatiestrateeg van Fortis Bank Nederland, blijft de aanhoudende lage Amerikaanse rente kopers trekken. 'Een hoge liquiditeit en lage rente zorgt voor een trek naar staatsobligaties', zegt Younis. Volgens de strateeg zijn de afgelopen maanden vooral commerciële banken kopers van treasury's. Banken moeten meer kapitaal aanhouden en gebruiken daarvoor ook staatsobligaties. Younis geeft aan dat alleen al in de maanden juni tot en met augustus commerciële banken voor $ 200 mrd aan treasury's hebben gekocht.

HSBC, een van de zogeheten primary dealers, ziet eveneens dit beeld. Een primary dealer is een bank of effectenhuis dat rechtstreeks met de Federal Reserve handelt. Volgens HSBC zitten banken nu op veel goedkoop geld en zijn zij alleen bereid dit geld uit te lenen aan uiterst zekere bedrijven of consumenten. De banken kopen nu treasury's en verdienen geld met het verschil tussen de basisrente, bijna 0%, en de rendementen op staatsleningen. Dit verschil, de spread, is voor veel beleggers veel te laag, maar banken nemen daar nu genoegen mee.

De vraag van de commerciële banken naar treasury's helpt om het aanbod te absorberen, aldus HSBC in een rapport. Bovendien helpt deze vraag de Fed omdat deze dan minder staatsobligaties hoeft op te kopen. De Fed is na de kredietcrisis overgegaan tot het opkopen van staatsobligaties. De Fed nam vorig jaar onconventionele maatregelen zoals kwantitatieve verruiming en liquiditeitsoperaties om de marktrentes te drukken en het economisch herstel te stimuleren. De Fed kocht dit belastingjaar, dat loopt tot eind september, voor $ 300 mrd aan staatsobligaties. Dat is ongeveer 16% van alle obligaties die zijn uitgegeven.

Naast commerciële banken zijn er de gebruikelijke kopers, zoals buitenlandse centrale banken. Zij kochten in totaal 47,3% van de tienjarige leningen. Dit was iets meer dan bij de laatste veiling van tienjarige treasury's in augustus, toen het percentage op 45,7% lag. Het percentage directe bieders - dit zijn beleggers die voor eigen rekening handelen - kwam uit op 4,5%. Dit is het hoogste niveau in meer dan een jaar. Een hoger percentage directe bieders is gunstig voor de ontwikkeling van de obligatiekoers. De primary dealers doen de stukken na de veiling vaak direct weer van de hand, waardoor de koers onder druk komt te staan.

Dit beeld was dinsdag na de veiling ook terug te zien. De veiling kende weliswaar een solide interesse van beleggers, maar het grootste deel van de staatsleningen ging naar handelaren die de leningen meteen weer in de markt plaatsten. Marktvorsers zijn te spreken over het verloop van de veilingen. 'We hebben het al eerder gezegd en we willen niet klinken als een plaat die overslaat, maar iedere keer weer blijken de zorgen over inflatie, de toevloed aan obligaties, het begrotingstekort en allerlei andere zaken onterecht', aldus chef-econoom Dan Greenhouse van Miller Tabak gisteren in een e-mail. 'Dit gaat veranderen in 2010, maar momenteel houd de Fed de rente dusdanig laag dat dit iedere keer weer een steun is voor treasury's.'

Afgelopen maandag was een veiling van driejarige treasury's voor een bedrag van $ 40 mrd eveneens succesvol. Deze veiling brak een record, want de vraag buiten de primary dealers om was zo groot, in totaal $ 47,1 mrd, dat het gehele bedrag aan deze handelaren kon worden geleverd.

De succesvolle veiling van de tienjarige leningen is een goede opmaat naar de volgende veiling van dertigjarige obligaties, die vandaag plaatsvindt. Over het algemeen zijn deze langlopende leningen lastiger te plaatsen dan tienjarige.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad