De rust is terug gekeerd bij de Amerikaanse zakenbanken Goldman Sachs en Morgan Stanley. Tenminste, als we de kredietmarkten mogen geloven.
Het verschil tussen de renteopslag van obligaties van beide banken bovenop die van Amerikaanse Treasuries, de 'spread', is de laatste weken in een rap tempo gedaald naar het laagste niveau sinds het omvallen van Lehman Brothers in september vorig jaar. De gedaalde spreads geven aan dat de markt denkt dat de risico's zijn afgenomen.
Twee dagen na het omvallen van Lehman Brothers bedroeg de spread op de 5,95%-Goldman Sachs-obligatie met een looptijd tot 2018, 632 basispunten bovenop een Treasury met een vergelijkbare looptijd. Bij Morgan Stanley was de risicopremie zelfs nog hoger en stond de spread op maar liefst 800 basispunten. Dit betekent dat het de banken meer dan 10% kostte om geld te lenen.
Voor beide bedrijven waren het spreads waar ze nooit eerder mee te maken hadden. Als een bank als Goldman voor vijf jaar tegen een percentage van 10% moet lenen, moet hij wel erg veel omzet genereren om de kosten te dekken.
De forse stijging van de rentekosten legde een bom onder het verdienmodel: deze banken zijn sterk afhankelijk van krediet en dus gebaat bij lage spreads. Inmiddels zijn de spreads teruggelopen naar 295 voor Goldman en 325 voor Morgan Stanley.
Binnen een week na de val van Lehman ruilden beide banken de status van zakenbank in voor die van een gewone bank. Op die manier konden ze obligaties uitgeven die waren gegarandeerd door de staat. Dit was vele malen goedkoper dan de prijs die in de markt moest worden betaald. Goldman Sachs gaf voor $ 30 mrd aan dergelijke leningen uit. Morgan Stanley haalde zo $ 25 mrd uit de markt.
Beide banken behoorden tot de tien banken die de overheidssteun, die zij in oktober ontvingen, mochten terugbetalen. Vorige week stortten ze ieder $ 10 mrd terug in de staatskas. Dat deden ze graag, want hierdoor vallen ze niet langer onder allerlei overheidsrestricties voor de banksector.
Zo snel mogelijk terug naar vroeger, lijkt het adagium van de banken. Want zolang de markt op een 'normale' wijze functioneert, is er weinig aan de hand. Sterker nog, dan verdienen ze heel veel geld aan hun kredieten.
De laatste maanden kent de obligatiemarkt een rally waardoor de effectieve rente zakt. Dat is gunstig voor banken. Maar die stemming kan zomaar weer omslaan. De spreads lopen dan weer op, met alle gevolgen van dien
Dan rest nog de vraag hoeveel bankobligaties de markt aankan. Als de vraag inzakt, moeten banken daar een hogere rentevergoeding tegenover stellen. En dan zijn ze weer terug bij af.
Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad
