Japan gaat veel geld inzetten om de economie uit het slop te trekken. Dat is hard nodig. De lokale munt, de yen, is in waarde gestegen, de export is ingestort - in februari daalde die op jaarbasis met 50,4% - en het aantal faillissementen bereikte in maart het hoogste niveau in zes jaar. Het land flirt met deflatie en zit in de zwaarste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog. De centrale bank hanteert een rentetarief van 0,1%.
Een dergelijke lage rentestand heeft wel een bijkomend voordeel, want het land kan schulden goedkoop financieren en dat is precies wat de Japanners gaan doen. De Japanse premier Taro Aso kondigt binnenkort een stimuleringspakket aan van yen 15.400 mrd (euro 115 mrd), schrijft persbureau Bloomberg. Het zou daarmee de grootste steunoperatie voor de Japanse economie zijn sinds de Azië-crisis in 1998. Het bedrag dat er destijds aan te pas kwam, zo'n yen 8500 mrd (euro 64 mrd), verbleekt bij de nieuwe economische injectie. De Japanse overheid wil het geld besteden aan verbetering van zorg en onderwijs en aan maatregelen die de arbeidsmarkt moeten steunen.
Het benodigde geld komt overeen met 3% van de totale waarde van de Japanse economie, het bruto binnenlands product (bbp). Het stimuleringspakket moet worden gefinancierd door de uitgifte van nieuwe staatsobligaties. Dit komt bovenop de enorme berg schuld die het land al heeft. Volgens cijfers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling heeft Japan een schuld die bijna twee keer zo hoog (197%) is als het bbp en heeft daarmee procentueel de grootste schuldenlast van de wereld.
Ofschoon de Japanse Nikkei donderdag een winst boekte van 3,7%, is het land voor beleggers de laatste twee decennia geen warme plek geweest. De ooit zo trotse Japanse graadmeter bereikte in 1989 een hoogste stand van 38.957,44 punten, maar is de klappen in de jaren negentig nooit meer te boven gekomen. De Japanse beurs herstelde mede dankzij een groeiende wereldeconomie naar een stand rond 18.000 punten twee jaar geleden. Ondanks het herstel van de afgelopen weken, staat de index nu met 8900 punten ongeveer de helft lager.
Veel economen twijfelen of de overheid met dit stimuleringspakket de economie op toeren krijgt. Een econoom noemde het plan 'een fiscale alles-of-niets poging'. Voor beleggers lijkt er met zo weinig zekerheid niet veel op de Japanse beurs te zoeken. Met zijn torenhoge schuldpositie en een krimpende en vergrijzende bevolking, kan Japan amper meer tot leidende economie worden bestempeld. Japan is een 'submerging market' geworden, een neergaande economie.
Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad
