Ondanks incidentele grote uitslagen komt de AEX-index al maanden niet echt van zijn plek. Dat is een slecht teken.
Op 21 november vorig jaar, na een ongekend vrije val, bereikte de AEX zijn diepste punt sinds vijf jaar op 220,12 punten. Nadien kroop de index wel iets omhoog, maar in wezen beweegt ze zich al ruim drie maanden tussen de 230 en 270 punten. Verlies en winsten wisselen elkaar af, soms met grote daguitslagen, maar een duidelijk richting is er niet.
Technisch analist Roelof-Jan van den Akker van ING Wholesale Banking ziet de zogeheten zijwaartse beweging als 'bijzonder negatief. Na de enorme daling van vorig jaar zou je een bearmarket-rally verwachten, dat wil zeggen een tijdelijke, maar hevige opleving in een wezenlijk neergaande markt. Maar niets daarvan. Door alleen maar zijwaarts te bewegen verzwakt het technische beeld van de AEX, wat waarschijnlijk betekent dat ze de dieptepunten van vorig jaar zal opzoeken én zal breken.'
Van den Akker voorspelde in mei vorig jaar - toen de AEX nog op 480 punten stond - dat de index nog dat jaar onder de 300 punten zou duiken. De voorspelling leverde hem destijds forse kritiek op. Niet alleen wilden andere technische analisten niet zover gaan, ook zijn eigen collega's vroegen hem waarom hij een dergelijk inktzwart scenario naar buiten bracht.
Uitstel van executie
Voor de korte termijn ziet Van den Akker enkele lichtpuntjes. 'Het zou mij niet verbazen als de index de komende tijd de top van 272 die in januari werd neergezet zal breken. Dan is een beweging richting de 290 punten, de top die in november werd bereikt, goed mogelijk.' Door een snelle beweging naar boven zullen partijen, die rekenden op een daling, deze zogeheten shortposities sluiten, waardoor de beweging naar boven nog eens wordt versterkt. Na deze opwaartse beweging, zullen de beurzen alsnog de weg naar beneden inzetten, stelt de technisch analist van ING. 'Een tijdpad is lastig aan te geven, maar de huidige beweging is uitstel van executie. De bodem van 218 punten uit maart 2003 gaat gebroken worden. Het is niet de vraag of dit gebeurt, maar wanneer.'
Valse start
De eerste handelsdag van februari begon met verlies. De financiële waarden waren maandag weer eens de gebeten hond en behoorden tot de grootste dalers. Kredietbeoordelaar Moody's verlaagde voor het eerst sinds 1992 de rating van de Britse bank Barclays nadat het eerder al de kredietstatus van Royal Bank of Scotland had verlaagd. Volgens handelaar Cees Smit van Today's Beheer vielen de omzetten tegen. 'De beurs kampt met een gebrek aan interesse', aldus Smit. De gehele dag stond de AEX op een verlies van 2%, maar door meevallende productiecijfers uit de Verenigde Staten bleef het verlies beperkt tot 1,1%. Ook Rob Koenders van Harmony Vermogensbeheer schrijft de tegenvallende omzetten toe aan de angst onder beleggers. 'Mensen zijn onzeker over de richting van de beurs. Iedereen denkt dat er nog een klap naar beneden komt.'
Macrocijfers sturen markt
Dinsdag sloot de AEX hoger. Dit maal waren het meevallende cijfers over de aanstaande huizenverkopen in de Verenigde Staten die de markt hoger zetten. De meest opvallende koersbeweging was te vinden bij het aandeel ING. In de ochtend zakte het fonds onder de euro 6, maar in aanloop naar de opening van Wall Street trok de koers aan om uiteindelijk met een winst van 5,3% te sluiten op euro 6,46.
Een dag later wist de AEX opnieuw winst te boeken. Wederom waren macrocijfers van invloed op de koersbewegingen. In de ochtend werden de Europese beurzen gesteund door een beter dan verwacht cijfer van de dienstensector in de Europese Unie. In de middag profiteerden aandelen van beter dan verwachte banencijfers uit Amerika waardoor de AEX voor de tweede dag op rij in de plus sloot. 'Het kan morgen anders zijn', reageerde handelaar André Sirks van Theodoor Gilissen. 'Maar als de oude weerstand van 257 punten wordt behaald, gaan we de goede kant op.'
Unilever onder druk
Donderdag ging de Amsterdamse graadmeter gebukt onder het koersverlies van was- en voedingsmiddelenconcern Unilever. Het concern zei zijn doelstellingen voor de lange termijn te laten varen. Het aandeel dat met een gewicht van 13% de index drukte, verloor 6,1%. Beleggers rekenen op zware tijden en 'kozen eieren voor hun geld', stelde Geoffrey Leloux van Keijser Capital. Daarnaast reageerde de beurs op tegenvallende cijfers van de steunaanvragen in de VS die met 35.000 nieuwe aanvragen veel sterker waren gestegen dan verwacht.
Vrijdag kwamen er weer macrocijfers uit de VS, maar deze hadden een positieve uitwerking. Er werd bekendgemaakt dat in januari 598.000 banen zijn verdwenen, het grootste banenverlies sinds 1974. Hoewel het cijfer tegenviel, liep de AEX hard op om uiteindelijk op 261,35 punten te sluiten. Handelaar Sirks snapt het niet: 'Je ziet de cijfers voorbijkomen en denkt: dat is niet best. Maar de beurs reageert nu eenmaal niet altijd zoals je verwacht.'
Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl© 2009 Het Financieele Dagblad

