zaterdag 31 januari 2009

Geen inflatie, geen deflatie, maar reflatie

Amsterdam

2009 wordt het jaar van de reflatie: het stimuleren van de economie door belastingverlagingen en verhoging van de geldhoeveelheid. Dat stelt Bob Doll, hoofdstrateeg van de Amerikaanse vermogensbeheerder BlackRock.

Doll is bij zakenzender CNBC een graag geziene gast om zijn visie op de markt te geven. De strateeg was deze week in Amsterdam om met klanten vooruit te kijken naar beursjaar 2009. BlackRock beheert circa $1300 mrd en is daarmee een van de grootste vermogensbeheerders ter wereld.

V: Hoe is BlackRock 2008 doorgekomen?

'Net als alle andere vermogensbeheerders zijn wij uiteraard hard geraakt. Gelukkig zaten wij al enkele jaren niet groot in de hypotheekobligaties. Maar ook voor ons was het een zwaar jaar.'

V: Wat waren voor u de belangrijkste momenten van 2008?

'Als de geschiedenis van deze crisis wordt geschreven, gaat 15 september, de dag dat de Federal Reserve Lehman Brothers liet omvallen, als grootste blunder de boeken in. Een andere blunder die niet onvermeld mag blijven, is de renteverhoging van de Europese Centrale Bank in juli van vorig jaar.'

V: Volgens u wordt 2009 het jaar van reflatie, dus de dreiging van deflatie is ongegrond?

'Wij gaan ervan uit dat de agressieve monetaire en fiscale maatregelen die nu worden genomen een wijdverspreide daling van de prijzen kunnen verhinderen. Wij verwachten dat de inflatie dit jaar rond de 0% uitkomt.'

V: Uw nieuwe president Obama is met een stimuleringsplan gekomen. Vindt u het een goed plan?

'Laat ik het zo zeggen: dit plan is beter dan helemaal geen plan. Ik ben er alleen niet zo zeker van of die $ 850 mrd goed wordt besteed. Ik had liever belastingmaatregelen voor de lange termijn gezien. Een stimulans zoals voorganger Bush vorig jaar doorvoerde, helpt zeker niet. Dat was een voorbeeld van een slecht plan. Het was kostbaar en het effect op de consumentenbestedingen was eenmalig. Daar heb je niets aan. Overigens is de grootste stimulans de daling van de olieprijs. Dit pompt indirect $ 500 mrd in de Amerikaanse economie, groter dan welke belastingmaatregel ook.'

V: We worden dagelijks overspoeld met slecht nieuws. Hoe lang gaat dit nog duren?

'Ik verwacht niet dat het nieuws in de loop van dit jaar beter wordt, hooguit minder slecht. De VS blijven in de greep van wat mogelijk de grootste recessie na de Tweede Wereldoorlog zal zijn. Voor de eerste twee kwartalen voorzien wij een krimp van circa 2,5%. In de tweede helft van dit jaar komen we uit op circa 0%. Pas in 2010 verwacht ik weer groei.'

V: Wat houdt dit in voor de aandelenmarkten?

'Ik denk dat 2009 een van de meest volatiele beursjaren uit de geschiedenis wordt. Markten zullen zijwaarts bewegen, maar er zijn wel enorme uitslagen. Er zijn stijgingen en dalingen van 10% of meer.'

V: Welke sectoren en aandelen hebben uw voorkeur?

'Beleggers moeten zich richten op bedrijven met een sterke balans, en met een goede kasstroom. Het moeten ook bedrijven zijn die enigszins onafhankelijk zijn van de economische cyclus. Gezondheidszorg, energie en informatietechnologie hebben mijn voorkeur. Ik denk dan aan HP, IBM en aan Pfizer.'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 30 januari 2009

In de hoek

Het strafbankje van Euronext heeft er sinds gisteren een naam bij: DVRG. Het voormalige De Vries Robbé Groep neemt plaats naast AND International Publishers, Ceteco, KPNQwest en Management Share. De plek die door het beursbedrijf officieel wordt aangeduid als 'aandelen met een noteringsmaatregel' kende in het verleden illustere namen als UPC, Tulip en Baan, fondsen die ooit beurslievelingen waren op het Damrak.

De investeringsmaatschappij en online retailer gaf deze week aan dat vandaag bij de rechtbank in Rotterdam een verzoekschrift tot het verkrijgen van voorlopige surseance van betaling is ingediend. Hierdoor was Euronext genoodzaakt het aandeel DVRG op de strafbank te plaatsen. Ook als een bedrijf faillissement aanvraagt of een negatief eigen vermogen heeft, gaat Euronext over tot deze maatregel.

Niet dat er technisch iets verandert. Beleggers kunnen nog steeds in het aandeel handelen. Het strafbankje is niet meer dan een waarschuwing van beursbedrijf Euronext aan beleggers: let op, hier is er iets aan de hand.

Van serieuze handel in de gestrafte fondsen is nauwelijks sprake, want de fondsen die nu in het strafbankje zitten zijn grotendeels pennystocks geworden. Een aandeel KPNQwest noteert al tijden op euro 0,02, Ceteco staat op euro 0,04 en een aandeel Management Share kost euro 0,16. Als naar de koersen wordt gekeken past DVRG prima in dit rijtje thuis: het aandeel werd gisteren verhandeld voor euro 0,09.

Dat DVRG dit jaar tot het strafbankje is veroordeeld, mag voor beleggers geen verrassing zijn. In de zomer van vorig jaar meldde het bedrijf dat over 2007 een groter verlies werd geleden dan aanvankelijk werd gemeld. Gezien de marktomstandigheden zou DVRG zich bezinnen over het wel of niet doen van 'noodzakelijke' investeringen in zijn online retailactiviteiten van dochteronderneming Shops At Work.

Afgelopen oktober vroeg Shops at Work uitstel van betaling aan. In november ging de exploitant van internetwinkels failliet. Als klap op de vuurpijl kwam DVRG deze week met de mededeling dat het onvoldoende kasmiddelen heeft wegens tegenvallende huurinkomsten van onroerend goed. Door de slechte marktomstandigheden was het niet in staat om panden 'tijdig' te verkopen.

Waar de andere strafbankzitters kunnen blijven zitten waar ze zitten, heeft DVRG de pech dat het onder de nieuwe regels van Euronext valt. Hierdoor heeft een fonds dat in het strafbankje terechtkomt één jaar de tijd om orde op zaken te stellen en moet DVRG, als het lukt, met een nieuw prospectus komen. Zo niet, dan volgt volgend jaar delisting van het aandeel.

Van alle fondsen met een strafbankverleden wist alleen Tulip weer een officiële notering te krijgen. Gegeven de huidige economische neergang, lijkt een jaar voor DVRG te kort.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 29 januari 2009

All Options neemt Saen over

Concurrenten zien consolidatie als logische stap in snelgroeiende tradingsector

Amsterdam
Het Amsterdamse optiehandelshuis All Options neemt sector- en stadsgenoot Saen Options over. Met de overname ontstaat in grootte de derde Nederlandse partij na Optiver en IMC.

Beide partijen, die geen financiële details vrijgaven, tekenden gisteren een intentieverklaring tot de overname. Saen komt volledig in handen van All Options, waarbij de naam Saen zal verdwijnen. Het personeel van Saen, dat vorig jaar verhuisde naar de handelsvloer van Beursplein 5, blijft op die plek actief.

'We zijn een perfecte match', zegt Nico van den Hijligenberg, operationeel directeur van Saen dat circa 125 werknemers in dienst heeft. All Options telt circa 300 personeelsleden.

Volgens directeur Allard Jakobs van All Options biedt de acquisitie 'de mogelijkheid om onze strategie van marktleiderschap versneld te realiseren'.

Voormalig handelaar Jakobs is geen onbekende in de Amsterdamse beurswereld. Het afgelopen jaar kwam Jakobs als nieuwkomer binnen in de Quote 500. Dit was mede te danken aan het Duitse chemiebedrijf Altana. Dat keerde een superdividend van euro 34,80 per aandeel uit, maar een aantal buitenlandse banken had dit niet doorberekend in de optieprijzen. Hierdoor verloren zij forse bedragen, waar All Options op had ingespeeld. Volgens Quote verdiende Jakobs die week circa euro 160 mln.

Optiehuizen zoals Saen fungeren als tegenpartij in de optiehandel, in jargon primary market maker (pmm) genoemd. Via een jaarlijkse veiling bij beursplatform Euronext zijn zij verplicht om constant bied- en laatprijzen af te geven op opties.

Optiver is in deze markt de grootste partij in Amsterdam, gevolgd door IMC. Een combinatie van All Options en Saen zou dan de derde partij worden. Een andere belangrijke partij in Amsterdam is Curvalue van Van der Moolen.

Omdat de handel tegenwoordig via computersystemen gaat, vergt dit veel investeringen, zegt directeur Jelle Elzinga van concurrent Optiver, die de overname daarom 'logisch' vindt. Volgens Elzinga zijn handelshuizen gedeeltelijk IT-bedrijven geworden die in een snelheidsstrijd zitten: wie heeft de beste en snelste systemen. 'Dit gaat gepaard met grote investeringen en voor kleinere bedrijven is dat moeilijk. Schaalgrootte is bij deze overname het kernwoord.'

Ook Rob Defares, directeur van IMC, ziet de logica van deze overname. 'Schermenhandel blijft een groeimarkt, want steeds meer beleggingsproducten worden op die manier verhandeld. Saen is goed in systemen en heeft een beter aanvullende wereldwijde dekking dan All Options.'

Zowel Elzinga als Defares is te spreken over het feit dat er met de overname een derde grote Nederlandse speler in de sector ontstaat. 'Het is heel goed om te zien dat er nu drie serieuze partijen vanuit Nederland actief zijn', stelt Defares van IMC. 'Bovendien weten ze zich niet alleen staande te houden, maar zelfs uit te breiden in een zeer competitieve markt.'

Elzinga vindt de consolidatie een goede zet voor Amsterdam. 'Voor hetzelfde geld was Saen door een buitenlandse partij gekocht. Nu is er een Amsterdamse oplossing en blijft de stad in Europa het centrum van de optiehandel.'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

woensdag 28 januari 2009

Als een magneet

De adviesverlagingen vliegen de beleggers deze dagen om de oren. Opvallend was daarom de positieve noot van SNS Securities, dat gisteren met een ondubbelzinnig koopadvies kwam voor Kendrion. Mede dankzij de adviesverhoging won het aandeel gisteren 6% tot euro 8,45. Volgens analist Frank van Wijk ligt er nog meer herstel in het verschiet gezien het afgegeven koersdoel van euro 11.

Kendrion richt zich vanaf dit jaar nog maar op één activiteit: het produceren en assembleren van elektromagneten. Het Baarnse bedrijf besloot zich enkele jaren geleden te specialiseren op het meest winstgevende onderdeel: Electromagnetic.

In 2007 zette Kendrion een eerste stap door het slecht renderende Automotive Metals van de hand te doen. Vorig jaar werd besloten om ook de grootste divisie, Kendrion Distribution Services (KDS), af te stoten. Onderdeel Servico werd verkocht aan het Duitse Robert Bosch. Binnenkort komt het andere KDS-onderdeel, Vink Groep, in handen van het Britse Edmundson Distribution.

De ingeslagen richting komt nu niet zo goed uit, want Kendrion is nu voor 50% afhankelijk van de auto-industrie. Een sector waar juist nu harde klappen vallen. Dit bleek eind december, toen Kendrion met een winstwaarschuwing kwam, wegens een snel dalende omzet.

Het bedrijf nam direct maatregelen. Zo nam het afscheid van nagenoeg al het ingehuurde personeel. Bij de Duitse productiefaciliteiten is arbeidstijdverkorting doorgevoerd. Volgens Kendrion zijn deze ingrepen voldoende, gezien de omvang van de orderportefeuille.

Net als veel andere aandelen, kreeg ook Kendrion vorig jaar een forse tik. In mei stond het nog op een hoogste stand van euro 18,17. In november werd een dieptepunt bereikt van euro 5,20. Sindsdien is het aandeel licht hersteld.

SNS-analist Van Wijk prijst de nieuwe strategie van Kendrion. Hij verwacht dat die op de lange termijn zijn vruchten zal afwerpen. Een ander pluspunt is dat het bedrijf nagenoeg schuldenvrij is. Vorig jaar nog een vies woord, maar nu een zegen.

Kendrion wordt bij de huidige marktwaarde van euro 89 mln 10% lager gewaardeerd dan toen het bedrijf enkele jaren geleden aan de rand van de afgrond stond. Daarnaast is de kostenstructuur dusdanig flexibel dat Kendrion de marges voldoende kan beschermen.

Toch is er één risico. Kendrion hangt nog een boete van de Europese Commissie van euro 34 mln uit 2005 boven het hoofd. Kendrion kreeg de boete wegens deelname aan een prijskartel in de sector industriezakken van voormalig dochterbedrijf Fardem Packaging. Hierover wordt dit jaar een uitspraak verwacht. Zelfs als die boete hoog uitvalt, blijft het aandeel volgens Van Wijk aantrekkelijk. Mocht de boete echter veel lager uitvallen, dan kan dit als een magneet voor beleggers werken.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 24 januari 2009

Zwakkere munt is zo slecht nog niet

Forse daling van Britse pond en valuta's opkomende landen leidt niet tot ingrepen of interventies

Amsterdam
Door de verzwakkende economie zijn verschillende valuta's de laatste maanden fors gedaald. De centrale banken van de getroffen munteenheden kunnen echter weinig actie ondernemen om de waarde weer op te drijven. Mochten ze dat al willen. De meeste landen hopen met een goedkopere munt de concurrentiepositie bij de huidige economische tegenwind juist te verstevigen.

'Het laten devalueren van de eigen munt kwam tijdens de depressie in de jaren dertig veel voor. Maar het hielp nauwelijks, omdat de buurlanden dat ook deden', zegt Quentin Fitzsimmons, hoofdanalist van het Britse beleggingsfonds Threadneedle.

Fitzsimmons verwacht niet dat de Bank of England (BoE) zal ingrijpen om het pond op te trekken. 'Ook tijdens de recessie in de jaren tachtig greep de BoE niet in. De bank hoopt dat de economie dankzij de lage munt weer zal aantrekken.' Fitzsimmons denkt mede om die reden dat de Britten de komende jaren niet zullen toetreden tot de eurozone, ook al laaiden de speculaties hierover de jongste weken op.

Het Britse pond daalde gisteren naar het laagste niveau sinds 1985 tegenover de dollar. In een week verloor de munt ruim 8%. De munt stond vrijdag op $ 1,3619 voor één pond. Ten opzichte van de euro verloor het pond 5%. Directe oorzaak voor de daling van vrijdag was het nieuws dat de Britse economie in het vierde kwartaal met 1,5% is gekrompen. Analisten rekenden gemiddeld op een krimp van 1,2%.

Het was het slechtste kwartaal voor de economie van Groot-Brittannië sinds het tweede kwartaal van 1980, toen het land in een diepe recessie verkeerde. De Britse economie is nu twee kwartalen achtereen gekrompen, waarmee het land nu officieel in een recessie zit. De BoE verlaagde begin deze maand de rente naar 1,5%, waarmee het belangrijkste rentetarief op het laagste niveau is uitgekomen sinds de oprichting van de bank in 1694.

Niet alleen het pond, maar ook valuta van opkomende markten zoals Brazilië, Turkije, Zuid Korea en de Filippijnen, die de afgelopen jaren juist in trek waren, hebben het sinds het uitbreken van de kredietcrisis zwaar te verduren.

De dalingen zijn een gevolg van zakkende grondstoffenprijzen, afnemende export en een krimpende economie. Daarnaast hebben westerse investeerders geld uit opkomende markten gehaald en wisselen ze de lokale valuta's in voor Amerikaanse dollars. Dit jaar zullen westerse beleggers fors minder in deze opkomende landen beleggen, waardoor deze valuta onder druk blijven staan. De ICE dollarindex, die de beweging van de dollar tegenover een mandje valuta' s meet, is door deze ontwikkeling de afgelopen zes maanden met 18% gestegen.

Naast de dollar zijn ook de Japanse yen en de Zwitserse franc bij valutabeleggers in trek. De Zwitserse centrale bank liet deze week weten mogelijk te willen interveniëren, mocht de frank in dit tempo door blijven stijgen.

De Japanse yen steeg gisteren naar het hoogste punt in dertien jaar tegenover de dollar. Tegenover de euro steeg de munt naar het hoogste niveau in zeven jaar en ten opzichte van het pond bereikte de yen de hoogste stand ooit. 'Zo lang we geen bodem in de reële economie zien, zal het sentiment voor het pond slecht blijven', zegt Henrik Gullberg, valutastrateeg van Deutsche Bank. 'Dit sentiment kan de komende week aanhouden. Hierdoor zal de yen verder blijven oplopen', stelt Gullberg.

De Zuid-Koreaanse won was vorig jaar de slechts presterende munt in Azië. Het land is sterk afhankelijk van de export, die 40% van de Koreaanse economie behelst. De economie van het Aziatische land kende in het vierde kwartaal een krimp van 5,6%. Een daling die niet meer is gezien sinds de Azië-crisis in 1998.

Zakenbank Morgan Stanley adviseert om de Singapore dollar in te ruilen voor de won. De bank verwacht dat de won door een stimuleringspakket van de Koreaanse overheid van $ 102 mrd weer zal aantrekken. Bovendien is Singapore 'kwetsbaar' voor de wereldwijde teruggang van de economie. Het land is voor 70% afhankelijk van export. Deze week werd bekend dat de economie van Singapore in het vierde kwartaal met 16,9% is gekrompen, de grootste daling ooit gemeten.

Tot valuta-interventies door lokale centrale banken om de eigen munt aan te laten sterken zal het niet komen, zegt een valutahandelaar die niet bij naam genoemd wil worden. 'Ik kan me niet eens meer herinneren wanneer dat voor het laatst is gebeurd. Los daarvan zou het een zinloze actie zijn. Op dit moment is de kracht van de dollar te groot. Die munt is nu in trek, al is het de vraag voor hoe lang.'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 23 januari 2009

'De belegger moet de komende maanden zeker nog door een berg slecht nieuws heen'

Aandelen lijken momenteel spotgoedkoop: de koers-winstverhoudingen staan op een laag niveau. Maar hoe betrouwbaar is deze indicator, met dalende bedrijfswinsten in het vooruitzicht?

Amsterdam
De lage koers-winstverhoudingen van beursfondsen, de koers van het aandeel gedeeld door de winst per aandeel, staan onder druk. Want dat de winsttaxaties van beursbedrijven naar beneden zullen worden bijgesteld, staat vast, zegt Jorik van den Bos, fondsbeheerder van het Orange Global High Dividend Fund bij Kempen Capital Management. De aandelenbeurzen zijn niet voor niets met de helft gedaald. 'De markt is hier al op vooruitgelopen. Analisten moeten de slag nog maken.'

De koers-winstverhouding (kw) geeft aan of een aandeel duur of goedkoop is. De indicator wordt berekend aan de hand van winsttaxaties - in afwachting van definitieve kwartaal- of jaarcijfers, is de winst per aandeel vastgesteld als een gemiddelde schatting van een aantal effectenhuizen.

Doordat de koersen als gevolg van de kredietcrisis flinke klappen hebben gekregen, zijn de kw's mee gedaald. De breed samengestelde Amerikaanse S&P 500 bijvoorbeeld, wordt gewaardeerd op een kw van 15,2. Daarmee noteert de index onder het langetermijngemiddelde van 16,3 uit de zogeheten Shiller-index.

Maar de kw's kunnen weer oplopen als bedrijven met winstcijfers komen die onder de gemiddelde verwachting van analisten blijken uit te komen. Analisten krijgen het extra lastig om de taxaties te berekenen omdat 'bedrijven nauwelijks uitspraken voor dit jaar durven te doen', aldus Van den Bos.

Analist Tom Muller van Theodoor Gilissen stelt dat aandelen nu goedkoop zijn, 'zeker als beleggers een termijn van minimaal vijf jaar aanhouden'. Volgens Muller gaat de markt nu uit van een gemiddelde winstdaling van rond de 30% ten opzichte van 2008.

Net als Van den Bos geeft Muller aan dat de markten die daling al hebben ingeprijsd. 'De belegger moet de komende maanden zeker nog door een berg slecht nieuws heen. De cijfers zullen ongetwijfeld dramatisch zijn. Maar ik verwacht dat de economie langzaam zal herstellen.' Muller ziet koopkansen, al adviseert hij niemand om vol in de aandelen te stappen. 'De koersen zijn gehalveerd, maar ik ga er niet van uit dat de winsten de komende vijf jaar op dat niveau blijven. Vroeg of laat volgt herstel.'

Van den Bos richt zich voor zijn beleggingskeuzes op dividendrendement. Hij verwacht dat er bedrijven zijn die dit jaar noodgedwongen in het dividend moeten snijden. 'Ook de verwachtingen voor dividenduitkeringen zijn in sommige gevallen te hoog', zegt Van den Bos. Hij gaat daarom voor aandelen waarvan het dividendrendement misschien wat lager, maar wel relatief 'veilig' is, zoals die van farmabedrijven.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad