Aandelenmarkten duiken in de min na verlagingen van Zweden, Groot-Brittannië en de eurozone
Amsterdam
De aandelenmarkten werden gisteren gedreven door renteverlagingen van centrale banken. In eerste instantie was de richting omhoog, maar nadat de besluiten naar buiten waren gekomen, zakten de beurzen in de min.
Bij de opening van de handel, noteerden de beurzen nog vlak omdat de futures op de S&P 500 duidden op een lagere opening van Wall Street. Door het rentebesluit van de Zweedse centrale bank, dat hoger uitviel dan werd verwacht, rekenden beleggers ook op forse rentestappen van de Bank of England (BoE) en de Europese Centrale Bank (ECB).
In Zweden werd de rente met 175 basispunten verlaagd naar 2%, de grootste renteverlaging sinds 1992. Economen rekenden voor het besluit van de Zweedse 'Riksbank' gemiddeld op een daling van 100 basispunten. Hierdoor liepen de winsten van de Europese aandelenmarkten op. Mogelijk zouden ook de Bank of England (BoE) en de Europese Centrale Bank (ECB) met een groter dan verwachte rentestap komen, was de gedachte. Echt grote verrassingen bleven echter uit.
De BoE volgde vroeg in de middag door de basisrente met een vol procentpunt te verlagen van 3% naar 2%. Daarmee staat de rente op het laagste niveau sinds 1939. In een toelichting op het besluit zei de BoE tot de renteverlaging te zijn overgegaan wegens aanwijzingen dat het tempo van de neergang van de Britse economie toeneemt. De BoE verlaagde in november de rente al met 150 basispunten. Het rentebesluit viel de markt tegen, want op 100 basispunten was gerekend. Direct na bekendmaking leverden de indices de winsten in.
Ook de beslissing van de ECB stelde de markt teleur. De centrale bank van de vijftien landen die de euro als gemeenschappelijke munt hebben, zette de rentevoet op 2,5%, een verlaging van 75 basispunten. Het was de grootste renteverlaging sinds het bestaan van de Europese eenheidsmunt. Economen waren vooraf verdeeld: een groot deel rekende weliswaar op een verlaging van 50 basispunten, maar sommigen hadden ingezet op een daling van een vol procentpunt. 'Dit is beter dan een verlaging met 50 basispunten, maar de ECB is alweer de bank die als laatste op het feestje komt', zei econoom Laurent Bilke van Nomura International in Londen. 'De economie zit in een diepe recessie, dus de rentestanden moeten zo snel mogelijk naar beneden.'
Julian Callow, chef-econoom van Barclays Capital in Londen had ook liever een renteverlaging van een vol procentpunt gezien. 'De Europese economie zit in zwaar weer, maar het lijkt erop dat de ECB niet naar buiten kijkt. Een rentestap met 100 basispunten was veel beter geweest.'
Maar niet alle economen delen die mening. 'Het bankensysteem in de eurozone heeft ook problemen, al zijn deze niet zo groot als in de VS en Groot-Brittannië', aldus professor Philip Lane van het Trinity College in Dublin. 'We moeten niet vergeten dat de euro de afgelopen maanden flink is verzwakt tegenover de dollar, dat is een substituutvoor een renteverlaging.' De euro is sinds de piek van $ 1,60 in juli met 20% gedaald tegenover de munt. Gisteren noteerde één euro op $ 1,2624.
Macro-econoom Nick Kounis van Fortis rekende op een verlaging van 75 basispunten. 'De economie is duidelijk verslechterd in het vierde kwartaal en daarnaast is de inflatiedruk door de dalende olie- en grondstofprijzen flink verminderd. Monetair beleid is zoiets als koorddansen: je moet evenwicht zien te vinden en ik denk dat dat de ECB de juiste balans heeft gevonden.'
Een rentestap van een vol procentpunt was voor de ECB te veel van het goede geweest, stelt Kounis. 'Je moet niet vergeten dat dit de grootste renteverlaging uit de geschiedenis van de bank is. Bovendien is de ECB een stuk conservatiever ingesteld.' Volgens Kounis is het onduidelijk of de ECB in januari nog een renteverlaging zal doorvoeren. 'Trichet was een stuk voorzichtiger in zijn toelichting. Bij het vorige rentebesluit hintte hij duidelijk op een verlaging. Nu wilde hij niets zeggen over januari en herhaalde hij dat de bank al veel had gedaan.' Kounis verwacht ondanks de onduidelijke woorden van Trichet aan het eind van het eerste kwartaal een rentestand van 2% voor de eurozone.
Na het rentebesluit van de ECB verdwenen de opgebouwde winsten op de aandelenbeurzen als sneeuw voor de zon en zakten diverse indices snel weg. Dat de beurzen de laatste maanden een uitermate grillig koersverloop kennen, werd duidelijk toen Wall Street opende. De verliezen werden dankzij een licht hogere opening weer weggewerkt. Uiteindelijk sloten de beurzen met kleine verliezen.
Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

