Australische centrale bank geeft startschot voor nieuwe serie renteverlagingen westerse centrale banken
Amsterdam
Een nieuwe ronde renteverlagingen is in de maak. Morgen komen de Bank of England (BoE) en de Europese Centrale Bank (ECB) afzonderlijk bijeen. De algemene verwachting in de markt is dat beide centrale banken de basisrente verder zullen verlagen om de economie te stimuleren.
Begin vorige maand verlaagde de BoE het belangrijkste rentetarief nog met 150 basispunten naar 3%. De ECB besloot het rentetarief terug te brengen van 3,75% tot 3,25%. Voormalig beleidsmaker van de BoE, Willem Buiter, verwacht dat de centrale bank de rente verder zal verlagen naar mogelijk 1,5%. Dit zou betekenen dat de BoE nogmaals een verlaging van 150 basispunten zal doorvoeren. Marktpartijen verwachten dat de ECB de rente met 50 basispunten terugbrengt, maar ook een daling van 75 basispunten wordt waarschijnlijk geacht.
De Australische centrale bank beet gisteren het spits af van een reeks monetaire versoepelingen door de basisrente met 100 basispunten te verlagen tot 4,25%. Daarmee is het rentetarief uitgekomen op het laagste niveau in zeven jaar. Sinds september heeft de centrale bank van Australië de rente al met 300 basispunten omlaag gebracht.
De Japanse centrale bank heeft niet meer zo veel ruimte voor renteverlagingen en besloot de rente ongewijzigd op 0,3% te laten. Wel kondigde de bank aan meer bedrijfsobligaties met een lagere waardering ('BBB') als onderpand te accepteren voor leningen aan banken. Daarnaast start de bank in het nieuwe jaar met een nieuwe kredietfaciliteit voor commerciële banken. De Japanse centrale bank kan bijna niet anders dan naar dit soort maatregelen te grijpen, want de basisrente verder laten zakken is nagenoeg onmogelijk.
Hetzelfde geldt voor de Amerikaanse Federal Reserve. Met een rentestand van 1% heeft de Federal Reserve nog maar weinig munitie om de recessie te bestrijden. Toch gaat Ben Bernanke, de voorzitter van het Amerikaanse stelsel van centrale banken, die munitie inzetten om de Amerikaanse economie uit het slop te trekken.
Verdere verlagingen van de rente op de korte termijn, zijn 'zeker aannemelijk', aldus Bernanke maandagavond in een speech in de staat Texas. De markt rekent op een verlaging van 50 basispunten bij de volgende bijeenkomst van de Fed op 15 en 16 december. Nog één stap van 50 basispunten, of twee stappen van 25 en een percentage van nul is bereikt. Een lagere rente kan helpen om de hypotheekrente te drukken en leenkosten voor consumenten en bedrijven te verlagen. Maar gezien de ernstige gevolgen van de kredietcrisis is het de vraag of particulieren en bedrijven nog wel krediet willen, al is het goedkoop.
Bernanke gaf aan naar andere mogelijkheden te kijken om de geldhoeveelheid te verruimen. Zo opperde hij een plan om staatsleningen op te kopen.
De opmerkingen van de Fed-voorzitter zorgden maandag direct voor kopers van de tienjarige treasuries. Zelfs marktpartijen die menen dat Amerikaanse staatsobligaties nu te duur zijn, blijven kopen. Het rendement op het tienjarige Amerikaanse schatkistpapier, dat omgekeerd beweegt aan de koers, zakte naar 2,719%. Het laagste rendement in meer dan 31 jaar.
De dertigjarige Amerikaanse rente flirt momenteel met de stand van 3%. Maandag bereikte de zogeheten 'long bond' een rente van 3,1825%. Dit is de laagste rentevergoeding sinds het papier in 1977 voor het eerst de markt op ging. Eind 2007 bedroeg het rendement nog 4,45%.
De dertigjarige obligatie kent het beste renderende jaar sinds 1995. Dit jaar boekte de obligatie een totaal rendement van circa 28%, inclusief een winst van 15,6% in de maand november.
De vraag naar obligaties is inmiddels dusdanig hard opgelopen dat Merrill Lynch-econoom David Rosenberg spreekt van een nieuwe 'bubble', zoals technologieaandelen in 2000 en vastgoed zes jaar later. Rosenberg was slechts één van de elf van de 51 door Bloomberg gepolste economen die vorig jaar voorspelden dat de rentevergoedingen op treasuries dit jaar zouden dalen. Rosenberg ging destijds uit van een renteopslag dit jaar van 4,05% op de long bond en voorspelt nu dat de rentevergoeding erop oploopt naar 3,6% eind volgend jaar.
De laatste keer dat de dertigjarige zo in trek was, was in 1995, toen het optimisme in de markt toenam nadat de regering van toenmalig president Bill Clinton het begrotingstekort had weten om te buigen in een overschot. Hierdoor kon de overheid de verkoop van schatkistpapier beperken. Het tekort liep terug van $ 163,9 mrd in 1995 naar een recordoverschot van $ 236,9 mrd in 2000.
Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

