donderdag 13 november 2008

Nederland kleine speler in nieuwe Global Dow-index

Amsterdam
De Amerikaanse Dow-Jonesindex heeft er een broertje bij: de Global Dow. De nieuwe graadmeter moet de concurrentie aangaan met de MSCI World Index.

Met de Global Dow wil bedenker Dow Jones - uitgever van onder meer The Wall Street Journal - een beter beeld geven van de veranderde verhoudingen in de financiële wereld.

De Global Dow wordt net als de Dow-Jonesindex samengesteld door de redacteuren van The Wall Street Journal. De graadmeter bestaat uit de 150 grote fondsen uit de hele wereld, die alle een gelijke weging hebben. De redacteuren hebben vooral gelet op bedrijven uit opkomende markten. Azië kent in de Global Dow (exclusief Japan) een weging van 11%.

Doordat ING het enige bedrijf is met een notering, kent Nederland een weging van slechts 0,29%. Shell en ArcelorMittal staan ook in de index, maar vallen onder Groot-Brittannië en Frankrijk.

Ad van Tiggelen, senior beleggingsstrateeg van ING Investment Management, vindt 11% voor Azië een zeer behoorlijk aandeel. 'Opkomende markten zijn goed voor 30% van de wereldeconomie, maar dat zie je nog niet terug in de marktkapitalisatie op de beurs. Niet alle bedrijven hebben er een beursnotering. Bovendien zijn een hoop bedrijven uit opkomende markten in westerse handen.'

Voor veel institutionele beleggers is de MSCI nog altijd het benchmark, een index waaraan de fondsbeheerders de eigen resultaten afmeten. 'Het zal even duren voordat de Global Dow een echte concurrent wordt', aldus Feike Goudsmit, directeur vermogensbeheer van Threadneedle.

'Veel institutionele beleggers zijn door contracten gebonden aan MSCI. Daarnaast zijn er heel veel derivaten die de MSCI als onderliggende waarde gebruiken. De Global Dow is een indicator en net als de Dow zelf: iedereen heeft het erover maar niemand gebruikt hem.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad


dinsdag 11 november 2008

Yahoe?

Hoe moet het toch verder met Yahoo? Vorige week trok Google zich terug uit een advertentiedeal die de beide internetbedrijven eerder dit jaar met elkaar hadden gesloten. De druk van de mededingingsautoriteiten, het Amerikaans ministerie van justitie en belangrijke adverteerders werd Google te groot. Allen vreesden dat de combinatie veel te veel macht in handen zou krijgen. Volgens de adverteerders zouden de twee bedrijven samen zo'n 90% van de online advertentiemarkt in handen krijgen. 'Op de lange termijn is dit niet in het belang van Google en onze gebruikers', aldus het concern dat vervolgens de stekker uit de deal trok.

Dit tot grote teleurstelling van Yahoo. Het bedrijf rekende alleen in het eerste jaar van de overeenkomst al op $ 250 mln tot $ 450 mln aan extra omzet.

In een periode waarin internet een steeds belangrijkere positie inneemt en adverteerders steeds meer geld besteden op internet, wil Yahoo maar niet groeien. De cijfers over het derde kwartaal maakten dit pijnlijk duidelijk. De winst daalde met 64% en Yahoo kondigde aan ten minste 10% van zijn banen te schrappen. Daarnaast gaat Yahoo andere kostenbesparende maatregelen treffen zoals het verkopen van onroerend goed.

Voor de aandeelhouders van Yahoo is het huilen met de pet op. Het aandeel sloot vrijdag op $ 12,20. Dat is ruim onder het bod van $31 per aandeel dat Microsoft in februari van dit jaar uitbracht. Een bod dat later nog werd verhoogd naar $ 33.

Jerry Yang, topman en medeoprichter van Yahoo, weigerde en bleef koppig vasthouden aan een bod van minimaal $ 37. Toen Microsoft van de overname afzag was Yang bij aandeelhouders de gebeten hond.

Een van de mogelijkheden om geld aan aandeelhouders uit te keren en zo de druk op de top te verminderen, was het verkopen van minderheidsbelangen in Aziatische internetbedrijven. Deze hadden ooit een waarde van meer dan $ 10 mrd. Door het instorten van de koersen is dit niet het juiste moment de belangen van de hand te doen.

AOL, de internetdivisie van TimeWarner, wordt genoemd als een mogelijke overnamekandidaat. Maar AOL kost volgens geruchten $ 6 mrd tot $ 8 mrd. Een prijs die Yahoo mede door de daling van het eigen aandeel niet zomaar kan opbrengen.

Microsoft is ondertussen de lachende derde. Topman Steve Ballmer zei vorige maand dat een overname van Yahoo nog steeds 'logisch' is. De overname zou Microsoft houvast geven op de jonge en lucratieve markt voor onlineadvertenties.

Ofschoon Ballmer ontkende interesse te hebben in het herstarten van de overnamegesprekken, zegt topman Yang nu wel open te staan voor gesprekken met Microsoft. Het lijkt een kwestie van tijd voordat Microsoft alsnog met Yahoo aan de haal gaat. Maar dan voor een veel lagere prijs dan het eerder in gedachten had.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

zaterdag 8 november 2008

Olieconsumptie daalt

Mondiale vraag neemt af door groeivertraging opkomende markten

Amsterdam
Door een afnemende vraag uit de opkomende markten zal de wereldwijde consumptie van olie volgend jaar dalen. Het is voor het eerst sinds 1983 dat de olieconsumptie afneemt, stelt het Britse adviesbureau Wood Mackenzie.

De wereldwijde vraag naar olie zal met 250.000 vaten per dag dalen, een krimp van 0,3%. In de volgroeide westerse economieën is de daling dit jaar al geaccelereerd, dit werd echter gemaskeerd doordat de vraag in opkomende markten bleef groeien.

Maar ook in de opkomende markten, die de laatste jaren de vraag naar het zwarte goud stuwden, wordt volgend jaar minder olie verbruikt. Een begin van een groeivertraging van de Chinese economie is inmiddels zichtbaar. China is na de VS de grootste verbruiker van olie.

Door de afnemende vraag zal de prijs van olie 'relatief zwak' zijn, ofschoon productieverlagingen van de Organisatie van Olie-Exporterende Landen (Opec) een ineenstorting van de olieprijs richting $ 30 tot $ 40 zullen voorkomen.

Donderdag daalde de prijs van een vat olie richting $ 61 wegens de angst voor een afnemende vraag. De olieprijs kwam hierdoor op de laagste stand in anderhalf jaar. In juli noteerde de prijs van een vat olie nog een recordprijs van $ 147,27. Sindsdien is de prijs met bijna 60% gedaald.

Op de korte termijn zijn olie-analisten verdeeld over de richting van de olieprijs. Van de analisten gepolst door persbureau Bloomberg rekent 45% op een stijging. Ruim een derde van de analisten verwacht een daling en 20% gelijkblijvende prijzen. Vorige week rekende 57% nog op een stijging, de olieprijs daalde deze week echter met 10%.

Twee weken geleden besloot de Opec de olieproductie vanaf 1 november met 1,5 miljoen vaten per dag te verminderen om zo de daling van de olieprijs een halt toe te roepen. De secretaris-generaal van de Opec, Abdallah el-Badri, zei vorige week een extra bijeenkomst, voor de reguliere vergadering van het oliekartel in december, niet uit te sluiten. Een extra vergadering van de Opec voedt speculaties dat de productie verder zal verlagen.

Wood Mackenzie verlaagde ook de verwachting voor de olieproductie wegens de financiële crisis. Dit treft vooral investeringen voor de olieproductie voor de korte termijn. Het gaat om productiefaciliteiten in Rusland en de VS. Het bureau stelt dat hierdoor de olieproductie in Rusland in 2009, maar ook in 2010, zal afnemen.

Daarentegen blijft de olieproductie van niet-Opec-landen stijgen. Het gaat om de productie in de Golf van Mexico, de Kaspische zee, Canadese teerzanden en Brazilië.

Dit betekent volgens Wood Mackenzie dat de Opec de productie moet verlagen. Het adviesbureau verwacht dat de niet gebruikte productiecapaciteit van de Opec in 2009 in een sterk tempo toeneemt tot 5 miljoen vaten per dag.

Het Internationale Energie Agentschap (IEA) voorspelt in zijn World Energy Outlook dat zodra de wereldeconomie tekenen van herstel vertoont, de olieprijs weer zal oplopen richting $ 100. Het rapport verschijnt volgende week, maar de Financial Times heeft het al ingezien.

Ondanks de verwachtingen van Wood Mackenzie stijgen de verschepingen van Noordzee Brent-olie in december met 11%. In december worden 159.484 vaten per dag verscheept, tegen 144.000 vaten in november. Dit komt neer op 4,94 miljoen vaten in december, tegen 4,32 miljoen in november.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

vrijdag 7 november 2008

Analisten stellen verwachting snel bij

Een derde van bedrijfsresultaten in S&P 500 komt niet overeen met de berekeningen van analisten

Amsterdam
Beleggers richten zich weer op de ontwikkeling van de economie, nu de Amerikaanse presidentsverkiezingen voorbij zijn. De berichten die binnenkomen stemmen tot somberheid. De beurzen gingen gisteren voor de tweede dag op rij naar beneden.

'Het effect van de verkiezing van Obama is gisteren en vandaag weer verruild voor de realiteit van de economie', aldus Clemence Bounaix, fondsbeheerder van KBL Richelieu Gestion. 'De markt is nog steeds erg nerveus.'

De koersdalingen werden ingezet na teleurstellende resultaten van Toyota. De Japanse autoproducent verwacht de grootste winstdaling in 18 jaar. Het Amerikaanse Cisco Systems, producent van netwerkapparatuur, liet weten voor het eerst in vijf jaar een omzetdaling te verwachten en de Duitse sportartikelenproducent Adidas rapporteerde gisteren winstcijfers die niet met de verwachtingen van analisten overeenkwamen.

'We krijgen de ene na de andere winstwaarschuwing voor onze kiezen', zegt Romain Boscher, portefeuillebeheerder bij Groupama Asset Management in Parijs. Het fonds heeft circa $ 17 mrd aan aandelen in beheer. 'Er is een stroom aan slecht nieuws. De recessie is er, dat is duidelijk. Maar de vraag is: hoe lang duurt de recessie en hoe diep zal deze zijn? We zitten op onbekend terrein.'

Om de economie te stimuleren, verlaagde de Bank of England de rente met een ongekende 150 basispunten van 4,5% naar 3%. De Europese Centrale Bank verlaagde de basisrente met 50 basispunten van 3,75% naar 3,25%. De markten hadden al rekening gehouden met de renteverlagingen, waardoor de beurs hier nauwelijks op reageerde.

Door de lange rij aan winstwaarschuwingen snijden analisten in rap tempo in hun verwachtingen voor het vierde kwartaal en het eerste kwartaal van 2009. 'De verwachtingen worden in een duizelingwekkende vaart naar beneden bijgesteld', zegt Dirk van Dijk, directeur van onderzoeksbureau Zacks Investments Research in Chicago. 'Terecht, want het ziet er ook slecht uit', aldus van Dijk.

Volgens analisten zullen de winsten van de bedrijven, genoteerd aan de Amerikaanse S&P 500, in het vierde kwartaal met 15% toenemen. Eind augustus rekenden analisten nog op een gemiddelde winststijging van 42%. Voor geheel 2009 rekenen analisten nog altijd op een winstgroei van 13%, twee maanden geleden was dit nog 24%.

'Analisten op Wall Street hebben de negatieve impact van de mondiale groeivertraging op de bedrijfswinsten onderschat', zegt Alec Young, aandelenstrateeg van S&P in New York. 'Het is nog steeds een zoektocht om te zien waar de bodem ligt.'

Tot nu toe hebben 415 bedrijven in de S&P 500 de cijfers over het derde kwartaal gerapporteerd. Gemiddeld lieten zij een winstdaling zien van 9,6%. Met name bedrijven in de auto-, financiële en retailsector drukten de winsten. Meer dan 30% van de voorgelegde cijfers kwam niet overeen met de verwachting van analisten. Dit is het grootste aantal sinds 1997.

De S&P staat sinds het begin van dit jaar 35% lager en is daarmee op weg naar het slechtste jaarresultaat sinds 1937.

'Vooral de financiële sector wordt afgemaakt. En ik bedoel afgemaakt zoals in de "Sopranos", zegt Van Dijk, die verwijst naar de populaire Amerikaanse dramaserie over een georganiseerde misdaadfamilie in New Jersey. 'Het is echt een slagveld.'

Bank of America, de grootste retailbank van de VS, boekte dit kwartaal een winst van $ 1,18 mrd, wat neerkwam op een winst per aandeel van 15 dollarcent. Analisten rekenden gemiddeld op 61 dollarcent.

Maar banken staan niet alleen. De tweede retailer ter wereld op het gebied van kantoorartikelen, Office Depot, kwam met cijfers die nauwelijks overeenkwamen met de analistenverwachting. De omzet in Noord-Amerika was fors gedaald. Maar ook elektronicaketen Best Buy en vliegtuigbouwer Boeing kwamen met cijfers die ver beneden de gemiddelde verwachtingen lagen.

Door de klappen op de aandelenmarkten zijn de koers-winstverhoudingen gedaald naar het laagste niveau in 23 jaar. Volgens Young van S&P zegt dit lage niveau weinig. De kredietcrisis heeft er namelijk voor gezorgd dat bedrijven nog geen uitspraken over 2009 durven te doen, of de verwachtingen voor volgend jaar uitstellen. Ook worden groeidoelen naar beneden bijgesteld of teruggetrokken. 'Er is momenteel geen enkel inzicht', aldus Young. 'Ik kijk niet eens naar de verwachtingen voor 2009, want ik vertrouw ze niet. Ze zijn veel te hoog.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

donderdag 6 november 2008

CNN pakt uit met Star Wars-gadget

Amsterdam

'We beamed you in', roept presentator Wolf Blitzer van CNN tot twee keer toe tegen zijn collega Jessica Yellin. De Amerikaanse nieuwszender pakte dinsdagnacht tijdens de presidentsverkiezingen uit met een nieuwe techniek die tot nu alleen bekend was bij de liefhebbers van de sciencefictioncyclus Star Wars: het hologram.

De verkiezingsnacht is voor de Amerikaanse zenders een gelegenheid als de Olympische Spelen om de kijker de nieuwste technische snufjes voor te schotelen.

'Zoiets heeft u nog nooit eerder gezien', zegt Blitzer tegen zijn kijkers. Dan verschijnt presentatrice Yellin in de studio. Niet echt, maar door hologramachtige techniek lijkt het alsof zij in de CNN-studio in New York staat. In werkelijkheid is zij in Chicago, waar toekomstig president Barack Obama op de uitslagen wacht.

Presentatrice Yellin, die de eer heeft om als eerste in hologram live op tv te verschijnen, legt uit hoe het werkt. In een speciaal gebouwde tent wordt zij door 44 camera's gefilmd. In combinatie met twintig computers wordt uit allerlei hoeken rondom een beeld van haar gemaakt. Vervolgens worden die beelden meegenomen in de beelden die de camera's in de CNN-studio in New York filmen. Daardoor lijkt het op televisie alsof zij er staat. Aanwezigen in de studio zien echter niets.

Yellin maakt tijdens de uitleg de vergelijking met prinses Leia Skywalker uit de film Star Wars. In de beroemde sciencefictionfilm is een holografische opname gemaakt van prinses Leia, die door middel van de holo-projector door robot R2-D2 wordt geprojecteerd.

Vicedirecteur David Bohrman van CNN droomde er al meer dan tien jaar van om deze techniek toe te passen. Tot nu toe was dit onmogelijk, omdat het te veel computerkracht kostte.

Of de nieuwe techniek vaker wordt ingezet, is volgens Bohrman nog maar de vraag. 'Ofwel dit is een evolutie op tv-gebied en dan gaan we live-interviews vaker op deze manier brengen. Anders was het een leuk uitprobeersel.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

woensdag 5 november 2008

Roze bril

Oktober was een van de slechtste maanden uit de beurshistorie. Toch zijn analisten op Wall Street nog steeds positief gestemd.

Neem de winstverwachting van analisten voor de S&P 500. In deze index staan de 500 grootste beursgenoteerde bedrijven van de VS uit alle geledingen van de economie. De S&P wordt daarom gezien als een betrouwbaardere graadmeter dan de Dow-Jonesindex waaraan dertig bedrijven staan genoteerd.

Analisten verwachten dat bedrijven in de S&P 500 in het vierde kwartaal gemiddeld 29% meer winst zullen boeken. Voor het eerste kwartaal van 2009 stijgen de winsten met nog eens 15%, verwachten zij. Als alle winsten van de bedrijven in de S&P worden gedeeld door de miljarden uitstaande aandelen, komt een gemiddelde winst per aandeel uit de bus voor de S&P van $ 91,41. Een record.

Maar de markt heeft een andere kijk op de werkelijkheid dan analisten, want de S&P 500 daalde dit jaar met 35%. De markt neemt de recessie kennelijk serieuzer dan analisten.

Om een beter idee te krijgen wat de beurs mogelijk te wachten staat, is het goed te kijken naar de verwachtingen van strategen. In tegenstelling tot analisten letten zij niet op de resultaten van individuele bedrijven, maar kijken zij van bovenaf naar de invloed van de economie en werkgelegenheid op de bedrijfswinsten.

Beleggersblad Barron's peilde de mening van vijf vooraanstaande strategen. Zij verwachten voor dit jaar een winstdaling van 15% en nog eens 3% in 2009. Dit komt neer op een gemiddelde winst per aandeel van $ 70 volgend jaar. Deel de huidige koers van aandelen door de winst per aandeel en er komt een koers-winstverhouding (kw) uit van 13,7.

Dit lijkt redelijk gezien het feit dat de gemiddelde kw over de afgelopen zestig jaar 17,62 bedraagt. Het is laag als het wordt vergeleken met de huidige kw van 21.

Zakenbank Merrill Lynch is nog somberder dan de strategen. Ze hanteert voor 2009 een gemiddelde winst per aandeel van $ 60. Als je dit vermenigvuldig met het historisch kw-gemiddelde van 17,82 dan staat de S&P eind 2009 op 1069 punten. Dat is 10% hoger dan het slot van afgelopen maandag. Gezien de koersdalingen van dit jaar, is dat geen slecht rendement.

Er is wel één maar: de kw's moeten niet gaan dalen. De historie leert dat in eerdere recessies de kw's ver onder het meerjarige gemiddelde zakten. Tijdens de recessie van 1975 noteerde de kw op 7,28 en in 1980 kwam die zelfs op 6,84. Vermenigvuldig de winst per aandeel van $ 60 met 6,84 en eind volgend jaar staat de S&P op slechts 420 punten, 50% lager dan het huidige niveau.

De verhalen van analisten met een roze bril zijn prettig voor de belegger. Het is echter de vraag of dit wel realistisch is.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad