Staatsleningen populaire vluchthaven na omvallen Lehman Brothers, renteverlaging ingecalculeerd
Amsterdam
Partijen op de financiële markten zetten maandag hun risicovolle bezittingen buiten de deur en kozen voor zekerheid. De koersen van aandelen van banken en verzekeraars gingen steil omlaag, kredietpremies op bedrijfsobligaties schoten omhoog en veilige staatsleningen lieten een ongekende stijging zien.
'De handel startte met een knal deze week', aldus Andrew Brenner van MF Global, 's werelds grootste handelaar in future- en optiecontracten. 'Banken lenen niet meer, waardoor er weer wordt gepraat over een renteverlaging van de Fed.' De markt schat die kans in één dag ineens stukken hoger in. De Fed-fundfutures duiden op een kans van 66% dat de Fed de rente met 25 basispunten verlaagt van 2% naar 1,75%. Vorige week werd de kans op een renteverlaging nog ingeschat op 0%. Het rentecomité van de Federal Reserve komt vanavond bij elkaar.
Op de obligatiemarkt werd al op een verlaging vooruitgelopen. De koersen van kortlopende staatspapier steeg sterk. Als gevolg daalde het effectief rendement op het tweejaars staatspapier met een ongekende 38 basispunten naar 1,82%. De Amerikaanse tienjaarsrente daalde met 21 basispunten naar 3,56%.
Ook in Europa waren staatsleningen, die vanoudsher in roerige tijden als vluchthaven dienen, in trek. De Nederlandse tweejaarsrente daalde met 22 basispunten, de tienjaarsrente duikelde met 10 basispunten. De Nederlandse Staat profiteerde direct, want die emitteerde maandag voor euro 2,8 mrd aan nieuwe kortlopende leningen.
Grote bewegingen waren er ook op de markt voor kredietderivaten. De kosten van het verzekeren voor wanbetaling lieten de grootste stijging zien ooit in de markt, omdat handelaren vrezen dat deze markt van $62.000 mrd uit elkaar spat door de deconfiture van Lehman Brothers. Lehman is een van de grootste tien spelers in deze markt. De iTraxx-crossover-index van veel verhandelde leningen, die als benchmark wordt gebruikt, steeg met 68 basispunten naar 614. De risico-opslag voor Morgan Stanley, een grote speler in de kredietderivatenmarkt, steeg met 192 basispunten (1,9%-punt) naar 4,5%. Voor Goldman Sachs steeg de premie met 122 basispunten naar 3,12, volgens cijfers van CMA Datavision.
Topman Tony Tan van het staatsfonds Government of Singapore Investments (GSI) denkt niet dat met het omvallen van Lehman het einde van de crisis in zicht is. De GSI-topman zei zondag in het Zwitserse Genève te verwachten dat de wereld mogelijk voor een periode van economische stagnatie staat die veel lijkt op de ontwikkeling van Japan, dat na een beurs- en huizenpiek begin jaren negentig tien jaar in stagnatie raakte.
'Als de huizenprijzen significant harder dalen dan verwacht, kunnen meer grotere financiële instellingen in problemen komen', verwacht Tan.
Aandelen hadden het eveneens moeilijk. 'De handelsdag van vandaag was een rollercoaster van gekkigheid', reageerde handelaar Rik Zwaneveld van AFS Brokers. Volgens Zwaneveld was er geen sprake van paniek, maar van gelatenheid: 'We zijn al anderhalf jaar gewaarschuwd. Het omvallen van Lehman hoort bij het herstelproces. De echte rotte plekken moeten er worden uitgesneden. De grote vraag is: blijft het hierbij?'
Azië, het continent waar maandagnacht als eerste de handelsweek van start gaat, trapte af met grote koersverliezen. De indices van Taiwan, India en de Filippijnen daalden met meer dan 4%. Doordat de markten in Japan, Zuid-Korea, China en Hongkong door feestdagen waren gesloten, bleef het verlies in Azië beperkt.
Ook in Europa doken de beurzen na de openingsbel diep in het rood. Verliezen die in de ochtend en middag nog verder opliepen. Op sommige beurzen daalden de koersen met meer dan 5% waarbij vooral banken en verzekeraars de hardste klappen kregen met koersverliezen van meer dan 10%.
De verliezen liepen aan het eind van de handelsdag wat terug nadat op Wall Street de markt zich licht wist te herstellen van de forse daling bij de opening.
De Europese graadmeters sloten alle lager. In Parijs sloot de CAC 40 met een verlies van 3,8%. Credit Agricole en Société Générale hoorden met een verlies van respectievelijk 9,2% en 9,6% tot de grootste dalers. In Duitsland daalde de DAX naar het laagste niveau in twee jaar en leverde 3% in. De grote verliezers in Frankfurt waren Deutsche Postbank (-8,3%), Commerzbank (-9,6%) en Deutsche Bank (-7,1%). De Britse FTSE 100 sloot 3,2% lager en in Brussel daalde de BEL 20 met 3,5%. De Amsterdamse AEX noteerde aan het slot een verlies van 3,6%.
Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad
