zaterdag 13 oktober 2007

Dividend is geen vies woord meer

Fondsbeheerder Van den Bos: 'Bestuur dat dividend verhoogt heeft vertrouwen in winstontwikkeling'

Dividend mag weer. Het is de basis van beleggen in aandelen. De aandeelhouder wordt beloond voor zijn investering in het bedrijf en deelt door de uitkering van dividend voor een deel mee in de winst.

Hoe anders was dit tijdens de beurshausse eind jaren negentig. De interesse voor dividend leek compleet verdwenen. 'Dividendbeleggen was toen een vies woord', zegt Jorik van den Bos, fondsbeheerder bij Kempen Capital Management. 'De aandelenkoersen liepen soms met 3% per dag op, dus waarom kijken naar een dividendrendement van 3% op jaarbasis?'

Historisch gezien levert beleggen in aandelen met een hoog dividendrendement de beste resultaten op. Dit blijkt uit een onderzoek van de London Business School uit 2002 dat teruggaat tot 1900. Beleggers in aandelen met een hoog dividend kunnen terugkijken op een jaarlijks rendement van 11,6%, tegen 9,6% voor indexbeleggers en 7,9% voor beleggers in aandelen die weinig of geen dividend uitkeren.

Juist op het moment dat beleggers massaal op internet- en techaandelen doken, kreeg fondsbeheerder Van den Bos de opdracht om een dividendfonds op te zetten. Dit kwam mede omdat de Nederlandse belastingregels ten aanzien van dividend veranderden. 'Toen ik deze opdracht kreeg, vroeg ik me in eerste instantie serieus af waar ik dit aan had verdiend', aldus Van den Bos, die econometrie studeerde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Dividend keerde weer terug op het netvlies van de belegger toen de internetzeepbel in 2001 uiteenspatte. Door de klappen die beleggers opliepen, werd weer gekeken naar aandelen met rendement. De aanvankelijke aarzeling bij de start van zijn klus is bij Van den Bos geheel verdwenen: 'Het heeft goed uitgepakt.'

Van den Bos begon zijn carrière in 1995 bij ABN Amro waar hij onder meer verantwoordelijk was voor het Netherlands Fund. In 1997 stapte hij over naar ING om in 1999 zijn eerste dividendfonds te beheren: het Postbank Hoog Dividend Aandelenfonds. In maart van het vorige jaar verhuisde hij met een groot deel van zijn team naar Kempen & Co, sinds begin dit jaar een zelfstandig onderdeel van Van Lanschot Bankiers. Daar heeft hij het Orange European High Dividend Fund onder zijn hoede.

Kempen is niet de enige met fondsen die zich exclusief richten op dividend. Ook ABN Amro, ING en SNS hebben dergelijke fondsen. Buitenlandse partijen zoals Credit Suisse en JP Morgan hebben eveneens fondsen waar de belegger terecht kan voor dividendrendement.

De regels die de Kempen-beheerder hanteert voor de aandelen die in aanmerking komen voor zijn portefeuille zijn relatief simpel. Een Europees aandeel moet minimaal 2,5% dividend uitkeren, wereldwijd is de norm 3,3%. De winst van het bedrijf moet niet zijn gedaald en het dividend moet worden uitgekeerd uit de winst. Vervolgens voegt de vermogensbeheerder een aantal extra parameters toe. Zo moet het dividend 'veilig' zijn. Niet alleen dit jaar, maar ook in de jaren erna. 'We kijken dus niet naar eenmalige uitkeringen van superdividend, wel naar de potentie voor dividendverhoging', legt de fondsbeheerder uit. 'Een bestuur dat het dividend verhoogt geeft aan vertrouwen te hebben in de winstontwikkeling.'

In de portefeuille van het binnenkort te lanceren Orange Global High Dividend Fund zitten honderd aandelen met elk een weging van 1%. Ieder kwartaal wordt de portefeuille herzien. Aandelen die door koersstijging zwaarder wegen worden teruggebracht naar 1%, aandelen die door een koersdaling onder de 1% duiken, worden bijgekocht. Aandelen waarvan het dividendrendement niet meer aan de eisen voldoet, worden van de hand gedaan. 'Hierdoor zijn we constant verplicht om op zoek te gaan naar nieuwe fondsen en daar zitten vaak spannende, onontdekte aandelen bij.'

Tijdens deze zoektocht stuitte hij bijvoorbeeld op het Chinese olieconcern PetroChina, 'nog voordat Warren Buffett een belang nam', zegt Van den Bos trots. Het aandeel had een dividendrendement van 5% en de kasstroom was veilig. 'Het aandeel deed tot 2002 helemaal niets totdat de South China Morning Post schreef dat Buffett in het aandeel was gedoken. Alle Chinezen werden helemaal gek en het aandeel ging compleet door het dak.'

Het consequent en consistent vasthouden aan de regels heeft soms ook zijn nadelen. Er zijn aandelen verkocht die later een comeback maakten zoals supermarktconcern Ahold. 'Wij hebben Ahold op het dieptepunt verkocht. Ahold kon zijn dividend niet meer betalen en voldeed niet meer aan onze eisen.'

Volgens Van den Bos komt de belangstelling voor dividendfondsen vooral van vermogende beleggers. Van Lanschot, een bank die deze groep bedient, adviseert zijn klanten ook inzake hoogdividendfondsen. 'Bij dit soort klanten is duidelijk behoefte aan inkomsten generende producten.'Het Orange Fund keert ook zelf dividend uit. Twee keer per jaar. 'Dat werkt psychologisch erg goed: of de koersen nu wel of niet dalen, minimaal twee keer per jaar is er goed nieuws.'

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. tankus@fd.nl
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad

donderdag 11 oktober 2007

Frans Sonepar heeft eerste stukken Hagemeyer binnen

Vijandige bieder meldt een belang van 5,77%

Amsterdam
Het Franse Sonepar heeft de afgelopen dagen een belang van 5,77% opgebouwd in Hagemeyer. Het technisch handelshuis gaf dinsdag aan een bod voor te bereiden van euro 4,25 per aandeel.

Hagemeyer, dat onder andere stekkers en koperen fittingen levert, gaf dinsdag al aan bereid te zijn om met Sonepar te praten, hoewel het bedrijf het bod als vijandig en te laag beschouwt.

Sonepar vindt het 'bijzonder positief' dat Hagemeyer bereid is te praten. 'We zijn verheugd dat we nu aan de discussiefase kunnen beginnen', aldus een woordvoerder van Sonepar. 'We hebben een afspraak gemaakt voor een eerste gesprek', zegt een woordvoerder van Hagemeyer.

Het door Sonepar gemelde belang is opgebouwd via holdingmaatschappij Colam Entreprendre. De meldingsplicht ontstond op dinsdag, aldus de Autoriteit Financiële Markten.

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) vindt het bod op Hagemeyer ook te laag. Er moet minstens één euro bij omdat de Fransen bij dit bod minder dan 0,5 keer de omzet betalen. 'Dit is lager dan alle beursgenoteerde concurrenten', zegt Patrick Beijersbergen van de VEB.

Analist Philip Scholte van Rabo Securities noemt de berekening van de VEB 'behoorlijk ambitieus'. Scholte stelt dat Hagemeyer op basis van de omzet meer waard is dan euro 4,25 per aandeel, 'maar de winstgevendheid is beduidend lager dan die van concurrenten. 'Ik denk dat euro 4,80 een aardige prijs is voor aandeelhouders.'

Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad

woensdag 10 oktober 2007

Markt rekent op heftige biedingenstrijd Hagemeyer

Vijandig bod Sonepar zal tegenbod branchegenoot Rexel uitlokken

Amsterdam
De markt rekent op een biedingenstrijd rond Hagemeyer. Het Naardense bedrijf, dat eerst niet te koop was, maakte gisteren bekend met het Franse Sonepar om de tafel te gaan zitten.

Gisteren maakte het technische handelshuis bekend een bod te willen uitbrengen op Hagemeyer van euro 4,25 per aandeel in contanten. Hiermee wordt het bedrijf gewaardeerd op euro 2,5 mrd. Handelaren en analisten verwachten dat de Franse branchegenoot Rexel een tegenbod gaat uitbrengen. In de markt werd hier al op vooruit gelopen: het aandeel Hagemeyer sloot gisteren op euro 4,72.
Hagemeyer zegt dat 'deze prijs de onderneming significant onderwaardeert'.

Gisteren voorbeurs maakte Sonepar bekend dat het maandagavond Hagemeyer op de hoogte heeft gebracht van het plan om een bod uit te brengen. Het Franse familieconcern heeft de raad van bestuur en raad van commissarissen uitgenodigd voor een gesprek. Sonepar wil informeren of het bod steun en aanbeveling kan krijgen bij beide raden. Voor de financiering van de overname geeft Sonepar aan een gegarandeerde financiering te hebben van een 'eersteklas bank'.

'We gaan met ze praten. Dat is onze plicht naar aandeelhouders toe', aldus de woordvoerder van Hagemeyer. Volgens de zegsvrouw heeft Hagemeyer nog geen contact gehad met Sonepar, 'ook niet in de afgelopen dagen of weken'. Mocht een andere partij met het bedrijf willen praten, dan staat Hagemeyer daarvoor open. De vraag of Hagemeyer nog steeds niet te koop is, noemt de woordvoerder 'lastig'. 'We worden nu geconfronteerd met de realiteit.'

Het Naardense bedrijf heeft onlangs de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers aangetrokken als adviseur. Sonepar gebruikt ABN Amro en BNP Paribas. Rexel heeft ook adviseurs ingeschakeld.

Rexel, in het verleden al veelvuldig genoemd als mogelijke koper van Hagemeyer, liet weten dat het 'op dit moment de strategische opties bekijkt'. Volgens partijen in de markt bevestigt Rexel de belangstelling voor Hagemeyer. 'Je komt niet met een dergelijk bericht naar buiten als je geen interesse hebt', aldus analist Herman Huizinga van Keijser Capital, die rekent op een biedingenstrijd tussen de twee Franse concurrenten. 'Ik denk dat Rexel en Sonepar elkaar Hagemeyer niet gunnen. Ik kan me dus niet voorstellen dat Rexel het hierbij laat zitten.'

Sonepar maakt volgens analisten gebruik van een recente overname die Rexel heeft gedaan in de Verenigde Staten. Daardoor heeft Rexel de handen vol. Bovendien heeft het bedrijf relatief beperkte financieringsmogelijkheden.

De markt waarin Hagemeyer opereert, is nu redelijk in evenwicht met Rexel en Sonepar als de twee grootste spelers en Hagemeyer als nummer drie. 'Als een van de drie in handen komt van de concurrent, dan zal er in ieder geval nagedacht worden over een tegenbod. Vanuit strategisch oogpunt is dat logisch', zegt analist Fernand de Boer van Petercam.

Ook Rob Koenders van Harmony Vermogensbeheer verwacht dat Rexel een tegenbod zal uitbrengen, 'al staat Sonepar wel met 2-0 voor'. Koenders schat dat gezien de volumes waarin in Hagemeyer is gehandeld, Sonepar al 50% van de aandelen in handen heeft. 'In acht handelsdagen is het gehele bedrijf van hand tot hand gegaan.'

Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad

dinsdag 9 oktober 2007

Markt ziet snel bod op AEX-fonds Hagemeyer

Koers loopt in tien dagen 50% op

Amsterdam
Beurshandelaren en financieel analisten in Amsterdam gaan ervan uit dat er snel een bod wordt uitgebracht op handelshuis Hagemeyer. De koers van het AEX-fonds is in tien dagen tijd met meer dan 50% opgelopen. 'Het is naïef om te denken dat er niets aan de hand is', aldus handelaar Rik Zwaneveld van AFS Brokers.

Analist Marc Zwartsenburg van ING noemt de koersbeweging van Hagemeyer 'meer dan opmerkelijk'. Hij wijst erop dat vorige week in een week tijd 40% van de vrij verhandelbare aandelen van eigenaar is verwisseld. 'Ik kan me niet herinneren zoiets eerder te hebben gezien. Waar rook is, is vuur, maar we lijken al midden in het vuur te staan.'

Anderhalve week geleden circuleerden al geruchten dat de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers opdracht had gekregen van een investeerder om een bod voor te bereiden van euro 4 per aandeel. Dezer dagen gaat ook de naam van sectorgenoot Rexel rond. Het Franse bedrijf heeft echter eerder aangegeven dat het geen overnames wil doen die groter zijn dan euro250 mln. Hagemeyer was gisteren na sluiting van de beurs het tienvoudige waard: euro2,5 mrd.

Het bedrijf ontkent ten stelligste dat er een bod aankomt. 'Wij denken op stand alone-basis de meeste waarde voor de aandeelhouder te creëren. Wij zijn in principe dus niet te koop', aldus een woordvoerder.

In augustus nog zei bestuursvoorzitter Rudi de Becker dat het bedrijf niet te koop was. 'Onze strategie is zelfstandig opereren. Wij voelen niet de behoefte het bedrijf in de etalage te zetten', aldus de topman toen. Hij reageerde daarmee op overnamegeruchten die in juli de aandelenkoers opdreven. Tjalling Tiemstra, de financieel topman van het bedrijf, ging nog verder en zei 'absoluut niet in gesprek' te willen gaan met partijen. Het voeren van overnamegesprekken noemde hij toen 'absolute tijdverspilling'.

Volgens handelaar Zwaneveld zeggen dit soort stellige uitspraken weinig. 'Ze kunnen wel zeggen niet te koop te staan, maar je kunt je afvragen in hoeverre Hagemeyer daar nog iets over te zeggen heeft.'Hagemeyer bereikte op 25 september met een koers van euro 2,75 de laagste stand van dit jaar. Drie dagen later begon de koers met flinke sprongen te stijgen. Gisteren sloot het aandeel op euro4,16, bij een omzet van bijna 109 miljoen stuks. Over de afgelopen drie maanden bedroeg de omzet gemiddeld 15 miljoen per dag. Afgelopen vrijdag was de handel ook fors, toen er bijna 141 miljoen aandelen van eigenaar verwisselden.

De snelle stijging van het aandeel in combinatie met grote omzetten is ook de Autoriteit Financiële Markten (AFM) opgevallen. De beurswaakhond heeft afgelopen vrijdag al contact gezocht met Hagemeyer. 'Wij vinden het een heel opmerkelijke koersbeweging', aldus een woordvoerder van de AFM gisteren. Zij wil niet ingaan op de inhoud van de gesprekken die vorige week plaatsvonden.

Hagemeyer is zelf ook bezig geweest 'om te achterhalen wat er gaande is', maar wil niets zeggen over eventuele bevindingen.

Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad

zaterdag 6 oktober 2007

Rust lijkt teruggekeerd

De onrust door de hypotheekcrisis in de VS lijkt alweer verleden tijd. De beurzen zijn in rustiger vaarwater gekomen. Overnames en geruchten bepalen opnieuw het marktbeeld.Augustus was tot nu toe de onrustigste beursmaand van dit jaar. De AEX stuiterde omlaag, ging hard omhoog en donderde even hard weer naar beneden. Door de enorme bewegingen - met soms wel 15 punten op een dag - steeg de volatiliteitsindex in die maand tot boven de 30. In de laatste twee weken is deze index weer gezakt naar 18. Daarmee is de beweeglijkheid terug op het niveau dat voor de Amerikaanse hypotheekcrisis werd gemeten.

'De rust lijkt voor het moment teruggekeerd. Om me heen hoor ik nog wel wat over de kredietcrisis, maar blijkbaar interesseert het beleggers niet. De beurs moet kennelijk omhoog', aldus handelaar André Sirks van Theodoor Gilissen. De kredietcrisis wordt terzijde geschoven en beleggers richten zich zoals eerder dit jaar weer op overnames en overnamegeruchten.

Afscheid van ABN Amro
De maandenlange strijd om ABN Amro nadert zijn ontknoping. Deze week eindigde zowel de aanmeldingstermijn van Barclays als die van het consortium bestaande uit Fortis, Royal Bank of Scotland en Santander. Vrijdag maakte Barclays bekend dat het zijn bod op ABN Amro heeft ingetrokken. Daarmee valt de grootste bank van Nederland vrijwel zeker in handen van het consortium. Donderdag verliep de aanmeldingstermijn van het bod van Barclays. Barclays bood euro 33,25 per aandeel, het consortium circa euro 38 per aandeel. Nu de overname van ABN Amro is mislukt zou het Britse Barclays zelf een overnamepartij kunnen worden. Deze week deed het gerucht de ronde dat Bank of America, koper van ABN Amro-onderdeel La Salle, interesse heeft in Barclays.

Al met al nadert het afscheid van ABN Amro met rasse schreden. 'Het blijft een apart verhaal', aldus handelaar Sirks. 'Het begon met een brief van opstandig aandeelhouder TCI en nog geen halfjaar later is de bank verkocht.'

Spelen met Fortis
Om de overname van ABN Amro te financieren kwam bank-verzekeraar Fortis vorige week met een claimemissie om zo euro 13 mrd uit de markt te halen. Met de claims hebben zittende aandeelhouders het recht om voor elke drie aandelen Fortis er twee nieuwe bij te kopen voor elk euro 15. Waar het aandeel vorige week hard werd afgestraft, was het deze week een van de sterkste stijgers en dat bij enorm grote omzetten. Volgens handelaar Sirks wordt er flink gespeeld met de aandelen en claims van Fortis. 'Aandelen worden verkocht en claims teruggekocht. Als je dit groot speelt, valt er geld mee te verdienen.' Het aandeel Fortis herstelde deze week met 10,2% en was daarmee deels verantwoordelijk voor de stijging van de AEX-index.

Hagemeyer hoger
Handelshuis Hagemeyer was de winnaar van de week. In een week sloot het fonds maar liefst 22,8% hoger op euro 3,97. Niet voor het eerst in de geschiedenis van Hagemeyer staken overnamegeruchten de kop op. De Franse branchegenoot Rexel zou het bedrijf willen kopen. Vrijdag nam de Autoriteit Financiële Markten contact op met Hagemeyer om de sterke koersstijgingen van de afgelopen week te bespreken. In augustus liet bestuursvoorzitter Rudi de Becker na eerdere geruchten nogmaals weten dat het bedrijf niet te koop was. 'Onze strategie is zelfstandig opereren. Wij voelen niet de behoefte het bedrijf in de etalage te zetten', aldus de topman toen. 'De markt gelooft de geruchten blijkbaar. Het fonds werd verhandeld op grote omzetten. Dat kunnen niet alleen de particuliere handelaren zijn geweest', stelt Gilissen-handelaar Sirks.

Tele Atlas en TomTom
Een van de meest opvallende bewegingen in de Midkap was die van leverancier van digitale kaarten Tele Atlas. De producent van navigatiesystemen TomTom lanceerde dinsdag het eerder aangekondigde bod van euro 21,25 op Tele Atlas. Hiermee wordt het bedrijf gewaardeerd op euro 2 mrd. De Finse producent van mobiele telefoons Nokia verraste deze week de markt door een bod uit te brengen van $ 8,1 mrd op de enige concurrent van Tele Atlas, oud Philips-onderdeel Navteq. Nokia wil de kaarten inzetten om de gebruikers van zijn mobiele telefoons te kunnen laten navigeren. Voor beleggers een reden om aan te nemen dat TomTom meer zal moeten neerleggen voor de kaartenleverancier. Hoewel Tele Atlas aangaf dat er geen andere partijen zijn geweest die interesse hebben getoond, ziet de markt dat anders. Het aandeel sloot vrijdag op euro 23,23, bijna euro 2 boven het bod van TomTom. Als mogelijke bieders wordt TomToms grootste concurrent Garmin genoemd. Ook een grote naam als Google werd genoemd. Google gebruikt voor het programma Google Earth de kaarten van Tele Atlas. De algemene verwachting is dat TomTom zijn bod zal verhogen. TomTom, dit jaar een van de pareltjes van de AEX, moest voor het eerst in maanden een stapje terug doen en leverde in een week 5,3% in.

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. tankus@fd.nl
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad

woensdag 3 oktober 2007

Océ voelt nog geen pijn in de VS

Limburgse printerfabrikant ziet geen terughoudendheid bij zijn Amerikaanse klanten

Amsterdam
Printerfabrikant Océ merkt niets van een economische teruggang in de VS, waar het 40% van de omzet vandaan haalt. 'Onze omzet wordt nog niet geraakt. Wij zien geen terughoudendheid bij onze Amerikaanse klanten', aldus bestuursvoorzitter Rokus van Iperen. De topman van de printer- en kopieermachinefabrikant meldde gisteren over het derde kwartaal een winst die nagenoeg is verdubbeld.

'Ook wij zien dat de Amerikaanse bouw- en huizenmarkt is geraakt, maar tot nog toe hebben wij daar geen last van. Maar het is echt niet zo dat Océ ongevoelig is voor een economische vertraging in de Verenigde Staten', zegt Van Iperen.Ook de invloed van een zwakke dollar is nog beperkt gebleven, aldus Van Iperen.

Het bedrijf heeft de beweging van de munt tot en met eind 2008 afgedekt boven de $ 1,355. Een euro kost momenteel circa $ 1,415.

Enkele jaren terug begon Océ met de verplaatsing van de productie naar Maleisië en Singapore om de kosten te drukken. Dit heeft geleid tot een gunstig neveneffect, want de lokale munten zijn gekoppeld aan de dollar. Als de dollar daalt, dalen de productiekosten dus ook. 'We worden steeds minder gevoelig voor schommelingen van de dollar', aldus de topman van het Limburgse concern.

De bestuursvoorzitter is zeer te spreken over de productiefaciliteiten in Azië: 'We zijn erg tevreden over de volumes, de kostprijs en de kwaliteit die wordt geleverd.' Volgens Van Iperen ligt Océ op schema met de verplaatsing van de productie naar Azië. Eind van dit jaar moet 60% zijn overgeheveld naar het Verre Oosten, eind 2008 moet dit 80% zijn. Hij geeft aan dat de locatie in Venlo, waar circa drieduizend werknemers in dienst zijn, wordt gehandhaafd. 'In Venlo houden we ons voornamelijk bezig met de assemblage en de ontwikkeling van nieuwe producten. Daarom is er geen enkel plan om uit Venlo te vertrekken.' Van Iperen zegt dat er mede om die reden geen ontslagen zullen vallen.

De resultaten van Océs belangrijkste divisie DDS, waar onder meer snelle printers voor hoge volumes worden gemaakt, blijft een zorgenkindje. Hoewel het bedrijf meer printers verkocht en de omzet bij dit onderdeel met 4% steeg, was het bedrijfsresultaat negatief. Van Iperen zegt dat de resultaten verbeteren, maar dat het bedrijfsresultaat bij dit onderdeel 'nog ver van het gewenste niveau' is.

De andere divisie van Océ, Wide Format Printing Systems (WFPS), is gespecialiseerd in machines die op zeer groot formaat kunnen printen. Ze maakt ook machines voor bouwtekeningen, waarmee aanzienlijk hogere marges worden behaald dan met DDS. Het onderdeel boekte een positief bedrijfsresultaat van euro 22 mln.

Océ heeft nog wel last van de dalende inkomsten uit faxactiviteiten die het in handen kreeg toen het in 2005 het Amerikaanse Imagistics overnam. Océ verwacht dat de negatieve gevolgen van de faxactiviteiten verder zullen dalen 'totdat het zo laag is dat het effect nauwelijks meer meetbaar is'.

Mathijs Schiffers en Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad